THÔNG TIN CHO THẤY, CÁC CHÍNH SÁCH HẠN CHẾ TỊ NẠN CANADA VỪA BAN HÀNH THẬT RA ĐÃ ĐƯỢC ĐỆ TRÌNH TỪ TRƯỚC, VÀO THỜI THỜI THỦ TƯỚNG TIỀN NHIỆM

Các biện pháp hạn chế tị nạn Canada vừa thông qua dưới thời Thủ tướng Carney, vốn đã được Bộ trưởng Di trú của cựu Thủ tướng Trudeau đề xuất đầu tiên. Bộ Di trú IRCC ước tính khoảng 30.000 người nộp đơn tị nạn, có thể không đủ điều kiện theo luật mới ban hành.

Những thay đổi lớn đối với hệ thống tị nạn của Canada được thông qua thành luật trong năm nay, thực chất đã được Bộ trưởng Di trú liên bang tìm kiếm lần đầu vào năm 2024, nhưng chính phủ tiền nhiệm của Canada của cự Thủ tướng Trudeau phần lớn đã không hành động theo các đề xuất đó.

Trong một bức thư đệ trình từ mùa thu năm 2024 mà báo CBC News có được, Bộ trưởng Di trú Canada thời đó, ông Marc Miller, đã viết cho Thủ tướng Justin Trudeau và Phó Thủ tướng Chrystia Freeland, để yêu cầu Bộ Di trú, Tị nạn và Công dân Canada (IRCC) được phép ngăn chặn những người xin tị nạn nộp đơn nếu họ đã ở Canada hơn một năm.

Yêu cầu này của ông Miller đề xuất có hiệu lực hồi tố đến ngày 25 tháng 6 năm 2020, chỉ lệch một ngày so với ngày được đưa vào luật bảo vệ biên giới hiện hành của chính phủ Thủ tướng Mark Carney.

Ông Miller cũng tìm cách ngăn chặn những người xin tị nạn nộp đơn quá 14 ngày sau khi vượt biên vào Canada, từ một cửa khẩu không chính thức ở biên giới đất liền Canada với Hoa Kỳ. Đây là một biện pháp khác nữa, cũng chỉ vừa được chính thức thông qua theo Dự luật C-12 vào tháng 3 năm 2026 vừa qua.

“Hệ thống tị nạn trong nước đã phải đối mặt với áp lực ngày càng tăng trong những năm gần đây, phần lớn do số lượng người xin tị nạn tăng cao, hạn chế về nguồn lực và động lực di cư toàn cầu đang thay đổi,” ông Miller đã viết. “Hệ thống đã bị quá tải khi số lượng đơn yêu cầu tăng đột biến, dẫn đến thời gian xử lý kéo dài và tồn đọng hồ sơ, gây ra tình trạng bất ổn kéo dài cho người di cư.”

Có một điều khoản, cuối cùng cũng được thông qua theo Dự luật C-12, dường như đã nhận được sự ủng hộ từ Văn phòng Thủ tướng của ông Trudeau. Ông Miller đã vận động cho quyền hạn của IRCC trong việc hủy bỏ hàng loạt các nhóm thị thực, một biện pháp mà chính phủ đã đề cập công khai trong một bộ các biện pháp an ninh biên giới vào tháng 12 năm 2024.

Khi được hỏi về ý kiến phản hồi, ông Miller đã từ chối với lý do bảo mật của nội các. Văn phòng Thủ tướng đã hướng dẫn CBC News liên hệ với Bộ trưởng Di trú hiện tại, bà Lena Diab, để đặt câu hỏi. Một phát ngôn viên của văn phòng bà Diab cho biết họ không thể suy đoán về hành động của chính phủ tiền nhiệm.

‘Giảm thiểu rủi ro’ từ chính sách của Hoa Kỳ như thế nào.

Ông Miller đã viết rằng, các quy tắc nghiêm ngặt hơn đối với việc vượt biên không chính thức, sẽ đóng vai trò như một “chiến lược giảm thiểu rủi ro” đối với “những thay đổi dự kiến trong chính sách di trú của Hoa Kỳ”, điều có thể gây ra những thay đổi lớn đối với “xu hướng di cư tị nạn tác động đến Canada.”

Ông Miller cũng viết rằng, Hoa Kỳ là “nền pháp lý quốc tế duy nhất có thể so sánh được và có giới hạn tương tự về điều kiện nộp đơn.” Một phụ lục đính kèm bức thư nêu rõ: “Thời hạn một năm được chọn một phần vì phần lớn những người khiếu nại nộp đơn trong vòng năm đầu tiên họ ở Canada. Sử dụng khoảng thời gian một năm cũng là một mốc thời gian rõ ràng và dễ truyền đạt, để người nộp đơn hiểu được thời hạn họ được phép nộp hồ sơ.”

Ông Miller đã rời vị trí Bộ trưởng Di trú dưới thời Thủ tướng Mark Carney vào tháng 3 năm 2025, và trở lại nội các Canada với chức danh Bộ trưởng Bộ Di sản Văn hóa vào mùa thu năm ngoái.

Cuộc chiến thông qua dự luật C-12 như thế nào.

Đạo luật mà chính phủ của ông Carney thông qua, tức Luật C-12, cuối cùng không phải là không có tranh cãi. Được trình bày lần đầu vào cuối mùa xuân năm 2025, dự luật này cuối cùng đã được chia thành hai dự luật khác nhau, sau khi các đảng đối lập nêu ra một số lo ngại về các thành phần an ninh và di trú.

Được giới thiệu lại với tên gọi Dự luật C-12, nó đã bị Thượng viện giám sát chặt chẽ. Thượng viện thậm chí đã thực hiện một bước đi bất thường là đề xuất nhiều sửa đổi, bao gồm cả việc loại bỏ rào cản thời hạn một năm. Tuy nhiên, các thượng nghị sĩ đã đồng ý hủy bỏ các sửa đổi đó, sau khi chính phủ phản biện thành công.

Trong bức thư năm 2024, ông Miller đã dự đoán trước sẽ có “sự chỉ trích mạnh mẽ từ các bên liên quan và những thách thức pháp lý” đối với những thay đổi được đề xuất. Thật vậy, các nhà vận động và luật sư về di trú và tị nạn gần đây thực sự đã nêu lên rất nhiều những lo ngại về Luật C-12 khi chính phủ hiện hành đệ trình.

Luật C-12 cuối cùng đã được thông qua, khi Đảng Tự do tìm thấy sự ủng hộ từ Đảng Bảo thủ và khối Bloc Québécois. Kể từ khi có hiệu lực, Bộ Di trú IRCC gần đây đã bắt đầu thông báo cho hàng chục ngàn người xin tị nạn rằng, họ có thể không đủ điều kiện để được cấp quy chế tị nạn.