CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA CHẤP THUẬN QUYẾT ĐỊNH TỪ CHỐI CỦA BỘ DI TRÚ TRÊN HỒ SƠ XIN GIẤY PHÉP LÀM VIỆC CỦA MỘT PHỤ NỮ NGƯỜI VIỆT NAM XIN LÀM NGHỀ NÔNG, TRỒNG CẦN SA, VÌ LÝ NĂNG LỰC ỨNG VIÊN

1. TỔNG QUAN

Người nộp đơn khiếu nại quyết định của Viên chức của Bộ Di trú Canada, đã từ chối đơn xin giấy phép làm việc tạm thời của cô. Vì những lý do sau đây, tôi sẽ bác bỏ đơn xin rà soát tư pháp này, vì tôi nhận thấy quyết định của Viên chức di trú, dù ngắn gọn, là hợp lý trong hoàn cảnh này.

2. SỰ KIỆN TÓM LƯỢC

Người nộp đơn, cô Nguyễn, là công dân Việt Nam. Vào tháng 5 năm 2023, cô đã nhận được Đánh giá Tác động Thị trường Lao động (LMIA) tích cực từ Bộ Phát triển Xã hội và Dịch vụ Việc làm Canada. Dựa trên LMIA này, cô Nguyễn đã nộp đơn xin giấy phép làm việc tạm thời, theo Mã Phân loại Nghề nghiệp Quốc gia (NOC) là 85103, với vị trí Công nhân Nhà kính, Người cắt tỉa Cần sa. Đơn xin việc này được hỗ trợ bởi một lời mời làm việc từ công ty M&T Employment Staffing Agency Inc.

Viên chức Di trú đã từ chối đơn đăng ký vào ngày 8 tháng 11 năm 2023, kết luận rằng cô Nguyễn không chứng minh được khả năng thực hiện công việc một cách thỏa đáng. Trong các ghi chú trên hệ thống GCMS, Viên chức ghi nhận: “khả năng ngôn ngữ không đủ cho công việc dự kiến”. Viên chức nhận thấy rằng “tiếng Anh nói và viết được liệt kê là các yêu cầu” đối với công việc, nhưng Người nộp đơn không nộp kết quả kiểm tra ngôn ngữ nào.

 VẤN ĐỀ VÀ TIÊU CHUẨN RÀ SOÁT, Vấn đề duy nhất là liệu việc từ chối đơn xin giấy phép làm việc có hợp lý hay không. Các bên đồng ý rằng tiêu chuẩn rà soát là tính “hợp lý” theo án lệ Vavilov.

PHÂN TÍCH CỦA TÒA ÁN

Mặc dù Người nộp đơn lập luận rằng, không có yêu cầu ngôn ngữ độc lập đối với giấy phép làm việc, nhưng tài liệu “Chi tiết việc làm” trong LMIA đã liệt kê yêu cầu tiếng Anh cho cả kỹ năng nói và viết.

Theo Quy định về Bảo vệ Người tị nạn và Nhập cư (IRPR), viên chức di trú không được cấp giấy phép làm việc cho 1 người nếu có cơ sở hợp lý để tin rằng người nước ngoài đó không có khả năng thực hiện công việc. Thẩm phán lưu ý rằng, mặc dù Người nộp đơn đã đánh dấu CÓ vào ô xác nhận có thể giao tiếp bằng tiếng Anh trong đơn đăng ký, cô không cung cấp thêm bằng chứng nào khác về trình độ lưu loát của mình. Do thiếu hồ sơ chứng cứ về kỹ năng ngôn ngữ, Tòa án kết luận quyết định của Viên chức Di Trú là hợp lý.

KẾT LUẬN, Tòa án bác bỏ đơn xin rà soát tư pháp. 

THÊM THÔNG TIN CHI TIẾT CỦA VỤ VIỆC

• Bối cảnh vụ việc: Đây là một đơn xin rà soát tư pháp (judicial review) tại Tòa án Liên bang Canada liên quan đến việc từ chối giấy phép làm việc tạm thời cho một công dân Việt Nam.

• Người nộp đơn (Applicant): Cô H.Y. Nguyễn, người tìm cách sang Canada làm việc trong lĩnh vực nông nghiệp.

• Vị trí công việc: Công nhân Nhà kính/Người cắt tỉa Cần sa (NOC 85103) cho một Công ty nhân sự ở Ontario.

• Tình trạng pháp lý ban đầu: Cô Nguyễn đã có một bản LMIA tích cực, một yếu tố quan trọng của hồ sơ, nhưng không phải là điều kiện duy nhất để được cấp thị thực làm việc.

LÝ DO TỪ CHỐI HỒ SƠ CỦA NHÂN VIÊN DI TRÚ

• Vấn đề ngôn ngữ: Viên chức quyết định từ chối dựa trên việc cô Nguyễn không chứng minh được khả năng tiếng Anh đủ để thực hiện công việc.

• Mâu thuẫn về yêu cầu: Mặc dù thư mời làm việc của công ty không ghi yêu cầu ngôn ngữ, nhưng tài liệu LMIA đi kèm lại ghi rõ yêu cầu tiếng Anh cả nói và viết.

• Thiếu chứng cứ: Người nộp đơn chỉ đánh dấu vào ô “có thể giao tiếp tiếng Anh” trong đơn nhưng không nộp kèm bất kỳ bằng chứng nào như chứng chỉ IELTS hay các bằng cấp liên quan khác.

• Dự đoán về việc rời khỏi Canada: Viên chức cũng bày tỏ lo ngại cô sẽ không rời Canada sau khi hết hạn lưu trú, dù đây chỉ là yếu tố phụ trong phán quyết này.

PHÂN TÍCH CỦA TÒA LIÊN BANG

• Quyền hạn của Viên chức: Theo quy định 200(3)(a) của IRPR, viên chức có quyền độc lập đánh giá liệu một ứng viên có đủ khả năng làm công việc đó hay không, bất kể họ đã có LMIA tích cực từ trước.

• Hướng dẫn về ngôn ngữ: Các hướng dẫn nội bộ của Bộ Di trú cho phép viên chức đánh giá ngôn ngữ thông qua phỏng vấn hoặc kết quả kiểm tra chính thức.

• Tầm quan trọng của công việc cụ thể: Tòa án lưu ý rằng công việc của cô Nguyễn bao gồm việc phun thuốc trừ sâu và thuốc ngừa bệnh cho cây trồng, một nhiệm vụ đòi hỏi phải hiểu các hướng dẫn bằng tiếng Anh để đảm bảo an toàn.

• So sánh án lệ: Thẩm phán đã so sánh vụ việc này với các tiền lệ trước đó (vụ Nandha và Singh), để xem xét mức độ chi tiết cần thiết trong giải trình của viên chức.

PHÁN QUYẾT CỦA TÒA LIÊN BANG

• Tính hợp lý (Reasonableness): Thẩm phán Grant kết luận rằng, dù lý do của viên chức đưa ra rất ngắn gọn và không hoàn hảo, nhưng nó vẫn nằm trong phạm vi hợp lý dựa trên hồ sơ chứng cứ quá mỏng của người nộp đơn.

• Kết quả: Đơn xin rà soát tư pháp của cô Nguyễn bị bác bỏ.

• Không có câu hỏi pháp lý quan trọng: Tòa án xác định không có vấn đề pháp lý nào mang tính hệ thống cần được chuyển lên tòa cấp cao hơn để giải quyết.

• Thông tin pháp lý: Quyết định được đưa ra vào ngày 20 tháng 11 năm 2024 bởi Thẩm phán Angus Grant tại Toronto.