CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA CHẤP THUẬN ĐƠN KIỆN CỦA MỘT NAM DU HỌC SINH VIETNAM, KIỆN QUYẾT ĐỊNH TỪ CHỐI CỦA BỘ DI TRÚ TRÊN HỒ SƠ XIN BẢO LÃNH VỢ CHỒNG TRONG CANADA CỦA MÌNH, CHỈ VÌ 1 LÝ DO ĐƠN GIẢN

Tóm tắt nội dung:

Anh T.D. Nguyễn (Bên yêu cầu) đề nghị xem xét tư pháp đối với quyết định của viên chức di trú, ngày 4 tháng 11 năm 2022, về việc từ chối đơn xin thường trú nhân của Nguyễn theo diện bảo lãnh vợ chồng trong Canada. Viên chức nhập cư cho rằng, cuộc hôn nhân của anh chủ yếu nhằm mục đích đạt được tình trạng cư trú tại Canada, và anh không chung sống cùng vợ.

Phán quyết của Tòa:

Tòa chấp thuận đơn yêu cầu xem xét tư pháp của anh Nguyễn. Quyết định từ chối của Bộ Di trú bị bị hủy bỏ, và vụ việc được chuyển cho một viên chức di trú khác xem xét lại. Tòa nhận thấy viên chức trước đó đã thiếu sót khi bỏ qua bằng chứng khách quan quan trọng là, hợp đồng thuê nhà gốc có chữ ký của cả hai vợ chồng.

BỐI CẢNH VÀ LỊCH SỬ MỐI QUAN HỆ

• Thông tin nhân thân: Anh T.D. Nguyễn là công dân Việt Nam, đến Canada năm 2018 để du học tại Cao đẳng Algonquin, sau đó chuyển sang Cao đẳng George Brown vào năm 2019.

• Gặp gỡ và hẹn hò: Anh gặp chị Mariela Ascencio (Người bảo lãnh) vào tháng 1 năm 2020 tại Toronto. Họ bắt đầu tìm hiểu và gặp gỡ trực tiếp, bao gồm cả việc dự tiệc sinh nhật của chị vào tháng 3 năm 2020.

• Thử thách đại dịch: Do các hạn chế của đại dịch COVID-19, họ không thể gặp mặt trực tiếp vào cuối tháng 3 năm 2020. Tuy nhiên, mối quan hệ vẫn phát triển; đến tháng 6 năm 2020, anh chính thức ngỏ lời yêu.

• Kết hôn: Sau khi các hạn chế nới lỏng, anh được giới thiệu với mẹ của chị Ascencio. Anh cầu hôn vào tháng 9 năm 2020 và chuyển đến sống cùng gia đình chị vào cuối năm đó. Cặp đôi kết hôn vào ngày 24 tháng 4 năm 2021.

QUÁ TRÌNH NỘP ĐƠN VÀ QUYẾT ĐỊNH TỪ CHỐI

• Nộp đơn: Anh Nguyễn nộp đơn xin thường trú nhân (PR) theo diện Bảo lãnh Vợ chồng hoặc Bạn đời chung sống tại Canada, vào ngày 21 tháng 9 năm 2021.

• Nghi vấn từ IRCC: Cơ quan Nhập cư, Tị nạn và Công dân Canada (IRCC) bày tỏ lo ngại về sự thiếu hụt bằng chứng, để chứng minh sự gắn bó tương hỗ giữa hai người.

• Thư Giải trình Công bằng thủ tục: Ngày 27 tháng 10 năm 2022, IRCC gửi thư yêu cầu bổ sung tài liệu chứng minh. Dù anh Nguyen đã bổ sung thêm hồ sơ, đơn của anh vẫn bị bác bỏ vào ngày 4 tháng 11 năm 2022.

• Lý do từ chối của Viên chức:

  1. Cuộc hôn nhân được thực hiện chủ yếu nhằm mục đích có được quyền cư trú định cư theo Luật Bảo vệ Người nhập cư và Tị nạn (IRPA).

  2. Viên chức không tin rằng hai người thực sự chung sống với nhau.

PHÂN TÍCH CỦA TÒA ÁN – CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ

• Tiêu chuẩn xem xét: Tòa áp dụng tiêu chuẩn “hợp lý” (reasonableness) cho quyết định nội dung và tiêu chuẩn “đúng đắn” (correctness) cho các vấn đề công bằng thủ tục.

• Bằng chứng không được chấp nhận: Anh Nguyễn nộp một bản tuyên thệ mới, để giải thích về việc chung sống, nhưng Tòa từ chối xem xét vì đây là bằng chứng mới không có trong hồ sơ gốc tại thời điểm viên chức ra quyết định.

• Về mục đích hôn nhân: Tòa nhận thấy lập luận của anh Nguyễn chỉ dừng lại ở việc yêu cầu Tòa đánh giá lại trọng số của các bằng chứng (như tin nhắn, tài khoản Facebook chung). Tòa khẳng định việc đánh giá trọng số bằng chứng thuộc quyền của viên chức di trú, và Tòa không có vai trò thay thế đánh giá đó trong xem xét tư pháp.

• Về vấn đề chung sống: Đây là điểm mấu chốt khiến quyết định của viên chức bị coi là “không hợp lý”.

KẾT LUẬN VÀ PHÁN QUYẾT CỦA THẨM PHÁN

• Sai sót của viên chức: Viên chức Di trú tuyên bố rằng, “bằng chứng khách quan duy nhất về việc chung sống là hóa đơn điện thoại”. Tuy nhiên, hồ sơ lưu trữ cho thấy có một hợp đồng thuê nhà gốc ký ngày 21 tháng 4 năm 2021 có chữ ký của cả anh Nguyễn, vợ và mẹ vợ.

• Sự thiếu sót về lập luận: Viên chức Di trú chỉ tập trung vào bản gia hạn hợp đồng năm 2022 (thiếu tên anh Nguyễn), mà hoàn toàn bỏ qua hoặc không đưa ra lý do tại sao bác bỏ hợp đồng gốc năm 2021 có đầy đủ chữ ký.

• Kết luận: Vì hợp đồng thuê nhà năm 2021 là bằng chứng khách quan và liên quan trực tiếp đến vấn đề trọng tâm (việc chung sống), việc viên chức lờ đi bằng chứng này làm cho quyết định thiếu tính minh bạch và logic.

• Phán quyết: Tòa chấp thuận đơn yêu cầu, hủy bỏ quyết định từ chối và yêu cầu một viên chức khác xem xét lại hồ sơ của anh Nguyen. Không có câu hỏi pháp lý nào cần chứng thực thêm.