CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA ỦNG HỘ ĐƠN KIỆN CỦA MỘT CÔ GÁI NGƯỜI NGA LÀ DU HỌC SINH, KIỆN QUYẾT ĐỊNH TỪ CHỐI GIA HẠN GIẤY PHÉP HỌC TẬP CỦA BỘ DI TRÚ, VÌ QUYỀN ĐƯỢC GIẢI TRÌNH CÔNG BẰNG BỊ VI PHẠM, THEO CÔNG BỐ PHÁN QUYẾT TỪ TÒA ÁN LIÊN BANG CANADA FEDERAL COURT
Ngày 22/3/2018, tại Ottawa bang Ontario, Tòa án Liên bang Canada, Federal Court, nơi xử lý toàn bộ các đơn kiến nghị, khiếu kiện, xin xem xét… liên quan đến di trú nhập cư vào Canada, đã công bố phán quyết vụ kiện mã số 2018 FC 326, bản án tựa là “Trần và Canada”, giải quyết vụ kiện Bộ Di trú Canada bởi đương đơn là bà A. Popova, người có quốc tịch Nga, đang ở Ontario bằng visa du học sinh và xin gia hạn visa này.
Dưới đây là bản tóm tắt chi tiết phán quyết của Tòa án Liên bang được trình bày ngắn gọn và dễ hiểu để cung cấp cái nhìn toàn diện về vụ việc.
TÓM LƯỢC
Nội dung vụ việc:
Bà Anastasia Popova, công dân Nga, đã nộp đơn xin xem xét tư pháp sau khi đơn xin giấy phép du học (study permit) của bà bị từ chối vào năm 2017.
-
Lịch sử học tập: Bà đến Canada năm 2012, học tại Cao đẳng Seneca 2 năm, sau đó chuyển sang Cao đẳng Centennial vào năm 2014.
-
Gián đoạn: Năm 2015, bà nghỉ học để sinh con và chủ động chuyển sang trạng thái khách du lịch (visitor status) để duy trì cư trú hợp pháp.
-
Lần từ chối 2016: Đơn xin lại giấy phép du học bị từ chối vì lý do tài chính không đủ.
-
Lần từ chối 2017: Sau khi bổ sung tài chính, đơn tiếp theo lại bị từ chối với lý do viên chức không tin bà thực sự học tập nghiêm túc trong quá khứ và lo ngại bà sẽ không rời Canada khi hết hạn.
Phán quyết của Tòa án:
Tòa án chấp nhận đơn khiếu nại của bà Popova, hủy bỏ quyết định từ chối và yêu cầu một viên chức khác xem xét lại.
Bối cảnh và Lịch sử Cư trú của Người nộp đơn
Bà Popova đã cư trú tại Canada từ năm 2012 với tư cách là sinh viên quốc tế. Sau khi hoàn thành chương trình tiếng Anh tại Cao đẳng Seneca, bà chuyển sang chương trình cấp bằng về Quảng cáo tại Cao đẳng Centennial. Việc bà tạm dừng học tập vào năm 2015 hoàn toàn xuất phát từ lý do khách quan là sinh con. Thay vì ở lại bất hợp pháp, bà đã thực hiện các bước pháp lý để chuyển đổi sang tư cách khách du lịch, cho thấy ý chí tuân thủ luật pháp Canada.
Sự mâu thuẫn giữa các lần từ chối của Viên chức Thị thực
Điểm mấu chốt của vụ việc nằm ở sự thay đổi lý do từ chối giữa năm 2016 và 2017.
-
Trong lần từ chối năm 2016, viên chức chỉ tập trung vào vấn đề tài chính và không hề đề cập đến bất kỳ mối lo ngại nào về lịch sử học tập của bà.
-
Tuy nhiên, vào năm 2017, mặc dù bà đã bổ sung đầy đủ bằng chứng tài chính, viên chức lại đưa ra một lý do hoàn toàn mới: nghi ngờ sự nghiêm túc trong việc học (bona fides) dựa trên quá khứ.
Vấn đề Giải trình Công bằng Thủ tục (Procedural Fairness)
Thẩm phán Diner nhấn mạnh rằng, dù nghĩa vụ công bằng thủ tục đối với các đơn xin giấy phép du học là “lỏng lẻo” hơn so với các loại đơn khác, nó vẫn tồn tại. Khi một viên chức có những lo ngại phát sinh từ bằng chứng của chính người nộp đơn mà người đó không thể dự lường được, viên chức phải tạo cơ hội cho họ giải trình. Trong trường hợp này, vì lịch sử học tập đã được chấp nhận (không bị phản đối) ở lần nộp đơn năm 2016, bà Popova không có lý do gì để tin rằng đó sẽ là yếu tố gây thất bại cho đơn năm 2017.
Tòa đã áp dụng Án lệ Gu v Canada (2010 FC 522)
Tòa án đã trích dẫn án lệ Gu, trong đó quy định rằng nếu một viên chức có quan ngại về việc tuân thủ các giấy phép trong quá khứ (trong khi trước đó chưa bao giờ bị nhắc nhở), viên chức đó phải thông báo và cho phép người nộp đơn phản hồi. Mặc dù đã có những thay đổi về quy định vào năm 2014 yêu cầu sinh viên phải “chủ động theo đuổi việc học”, nguyên tắc về công bằng thủ tục trong án lệ Gu vẫn được áp dụng.
Đánh giá Sai sót của Viên chức về Chứng cứ
Thẩm phán lưu ý rằng viên chức năm 2017 đã có sự hiểu lầm về chứng cứ. Viên chức cho rằng bà giữ giấy phép du học 4 năm liên tục mà không học, nhưng thực tế bà đã chủ động chuyển sang trạng thái khách du lịch ngay sau khi sinh con. Việc bà chủ động thay đổi trạng thái cư trú để phù hợp với hoàn cảnh thực tế là minh chứng cho sự trung thực (bona fides), chứ không phải là sự không tuân thủ.
Kết luận và Quyết định cuối cùng
Tòa án đưa ra các quyết định sau:
-
Cho phép xem xét tư pháp: Hủy bỏ quyết định từ chối Giấy phép học tập năm 2017.
-
Tái thẩm định: Hồ sơ được gửi trả lại để một viên chức khác xem xét lại từ đầu.
-
Không xác nhận câu hỏi pháp lý: Tòa từ chối xác nhận câu hỏi mà phía Bộ trưởng đưa ra vì nó không mang tính quyết định cho vụ việc này.
-
Chi phí: Không có phán quyết về chi phí vì không có “lý do đặc biệt”.
*****
Tổng hợp, dịch: ANDREW DUONG RCIC Co.
VisasToCanada TAGS: Chương trình Cải Tổ Di Trú Canada 2023, CÂU CHUYỆN TÒA ÁN DI TRÚ, News Du học sinh
Bài gốc: CÔNG BỐ PHÁN QUYẾT TỪ TÒA ÁN LIÊN BANG CANADA FEDERAL COURT
Photo credit: FederalCourt
