GIỚI THIỆU VỀ TÒA LIÊN BANG CANADA FEDERAL COURT OF CANADA, CƠ QUAN TƯ PHÁP TỐI CAO XÉT XỬ VỀ DI TRÚ, NHẬP CƯ, TỊ NẠN, THEO WEBSITE FEDERAL COURT CANADA
Tòa án liên bang Canada, Canada Federal Court, thành lập từ năm 1971. Tiền thân là Tòa Tài chính Canada, Exchequer Court, vốn đã được hình thành từ thời lập quốc những năm 1875, đến năm 1971 thì chuyển thành tòa Liên bang như hiện nay. Tòa Liên bang là tòa án cấp cao, chuyên xét xử các tranh chấp thuộc thẩm quyền liên bang.
Trong các trách nhiệm chính của tòa liên bang, có trách nhiệm xét xử trong lĩnh vực về di trú nhập cư tị nạn.
Tòa án Liên bang Canada đóng vai trò “giám sát tư pháp” thiết yếu trong hệ thống di trú của quốc gia này. Tòa án không trực tiếp xử lý hồ sơ xin visa hay tổ chức các buổi điều trần tị nạn ban đầu, mà đóng vai trò là cơ quan giám sát để đảm bảo rằng các cơ quan chính phủ, như Bộ Di trú, Tị nạn và quốc tịch Canada (IRCC), và Hội đồng Di trú và Tị nạn (IRB), tuân thủ luật pháp khi xem xét hồ sơ di trú nhập cư tị nạn, và đối xử công bằng với mọi người.
Trên thực tế thống kê cho thấy, các vấn đề về di trú và tị nạn thường chiếm từ 60% đến 80% tổng khối lượng công việc của Tòa án này.
VỀ Nhiệm vụ chính: Tòa liên bang là nơi rà Soát Tư pháp, thuật ngữ tiếng Anh là “Judicial Review”.
Nhiệm vụ quan trọng nhất của Tòa án là thực hiện rà Soát xem xét Tư pháp. Đây là một quy trình pháp lý mà thẩm phán sẽ xem xét một quyết định được đưa ra bởi viên chức di trú hoặc một hội đồng xét duyệt đơn xin thị thực di trú tị nạn, để xác định xem quyết định đó có hợp pháp, hợp lý và công bằng về mặt thủ tục hay không. Nói cách khác, Tòa Liên bang sẽ bảo vệ ứng viên di trú nhập cư tị nạn tại Canada, khi đơn xin thị thực visa của họ bị từ chối bởi nhân viên chính phủ các cấp. Thỉnh thoảng, Tòa Liên bang cũng xét xử các vụ việc chính phủ kiện người ứng viên. Đảm bảo tuân thủ luật pháp, đảm bảo tính công bằng trong hành pháp là trách nhiệm chính của Tòa.
VÍ DỤ Những quyết định hành chính mà Tòa án Liên bang có thể xem xét:
1. Quyết định Từ chối Visa bởi Bộ di trú IRCC: Các đơn xin giấy phép du học (study permit), giấy phép làm việc (work permit), visa du lịch hoặc đơn xin thường trú định cư (xin PR) bị bác bỏ.
2. Quyết định về Tị nạn: Các quyết định từ Ban Bảo vệ Người tị nạn (RPD) hoặc Ban Kháng cáo Tị nạn (RAD).
3. Các biện pháp cưỡng chế trong di trú nhập cư của Hải quan CBSA: Lệnh trục xuất hoặc các quyết định liên quan đến việc tạm giam di trú.
4. Quyết định về Vấn đề Quốc tịch của Bộ Di trú IRCC: Các quyết định liên quan đến việc cấp hoặc thu hồi quốc tịch Canada.
VỀ QUYỀN HẠN CHÍNH CỦA TÒA LIÊN BANG, Có một sự hiểu lầm phổ biến rằng, Tòa án Liên bang là nơi “phê duyệt” visa. Thực tế, quyền hạn của Tòa án KHÔNG LÀ NƠI CẤP VISA, mà rất cụ thể như sau:
1. Xem xét tính hợp pháp, Tòa án kiểm tra xem viên chức di trú có thẩm quyền pháp lý để đưa ra quyết định đó không, và họ có tuân thủ Luật Bảo vệ Di trú và Tị nạn (IRPA) hay không.
2. Công bằng về thủ tục, Tòa án đảm bảo người nộp đơn đã được trao cơ hội công bằng để trình bày trường hợp của mình, và người đưa ra quyết định không có định kiến.
3. Không có bằng chứng mới, Thông thường, Tòa án chỉ xem xét các bằng chứng đã có sẵn cho viên chức tại thời điểm đưa ra quyết định. Bạn thường không được phép đưa ra các tình tiết mới khi kiện ra tòa.
4. Gửi trả hồ sơ để quyết định lại, Nếu Tòa án tìm thấy sai sót, họ thường không thể tự cấp visa. Thay vào đó, họ sẽ “hủy bỏ” quyết định từ chối và gửi hồ sơ trở lại IRCC để một viên chức khác xem xét lại.
LƯU Ý VỀ VẤN ĐỀ Thời hạn cho đệ đơn kiện tại Tòa Liên bang là rất nghiêm ngặt.
Tòa án hoạt động theo các mốc thời gian luật định rất chặt chẽ.
Nếu bạn muốn khiếu nại một quyết định, bạn phải hành động nhanh chóng trong vòng,
15 Ngày, Đối với các quyết định được đưa ra trong lãnh thổ Canada, hoặc
60 Ngày, Đối với các quyết định được đưa ra ngoài lãnh thổ Canada, (tại các văn phòng visa ở nước ngoài).
TÓM LẠI,
Tòa án Liên bang là nơi xét xử các vụ kiện các bản án từ chối xin thị thực visa tị nạn tại Canada (Judicial Review). Đa số đương đơn sẽ là ứng viên di trú tị nạn những người vốn bị từ chối đơn xin thị thực visa hay quy chế tị nạn, bị đơn sẽ là các cơ quan hành pháp nhà nước, chủ yếu là Bộ Di trú Canada, Hải quan Canada, và các ủy ban Di trú và các ủy ban Tị nạn. Quyết định của Tòa Liên bang là cuối cùng, và đa số rơi vào 2 trường hợp phổ biến, 1 là bác đơn xin xem xét tư pháp (dismissed hay denied), 2 là chấp thuận đơn xin xem xét tư pháp (allowed hay granted). Khi một ứng viên được Tòa chấp thuận, hồ sơ vốn đã bị tư chối của họ sẽ được trả về nơi quyết định để xem xét lại bởi một nhân viên công vụ khác. Khi đó, ứng viên có quyền bổ sung thông tin mới cho việc xem xét mới. Khi một ứng viên bị Tòa từ chối, quyết định hành pháp trước đó được giữ nguyên, đa số là quyết định từ chối cấp visa thị thực hay quy chế tị nạn, và ứng viên phải tuân thủ các bước tiếp theo theo luật định.
*****
Tổng hợp, dịch: ANDREW DUONG RCIC Co.
VisasToCanada TAGS: TOÀ ÁN LIÊN BANG/ FEDERAL COURT OF CANADA
Bài gốc: WEBSITE FEDERAL COURT CANADA
Photo credit: FederalCourtCanada
