CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA BÁC KHIẾU NẠI CỦA MỘT NGƯỜI VIỆT NAM, KIỆN QUYẾT ĐỊNH CỦA CỦA BỘ DI TRÚ IRCC TỪ CHỐI HỒ SƠ XIN VISA TẠM CƯ CỦA ÔNG ĐỂ THĂM CON CHÁU, VÌ LÝ DO KHAI BÁO SAI SỰ THẬT & QUÁ KHỨ HOÀI NGHI

TÓM LƯỢC PHÁN QUYẾT VÀ LÝ DO

[1] Ông Lâm [Người nộp đơn], có quốc tịch Việt Nam, đề nghị xem xét tư pháp đối với quyết định ngày 15 tháng 6 năm 2023 [Quyết định] của một viên chức thị thực  di trú [Viên chức]. Viên chức đã từ chối cấp thị thực cư trú tạm thời [TRV], gọi là visitor visa, xác định Người nộp đơn không được phép vào Canada do hành vi khai báo sai sự thật, theo đoạn 40(1)(a) của Luật Bảo vệ Người tị nạn và Nhập cư [IRPA].

[2] Đơn đề nghị xem xét tư pháp này bị bác bỏ.

BỐI CẢNH VÀ CÁO BUỘC KHAI BÁO SAI TRONG HỒ SƠ

• Thông tin cơ bản: Vào ngày 15 tháng 1 năm 2023, ông Lâm nộp đơn xin thị thực cư trú tạm thời (TRV) để thăm vợ và hai con đang học tập tại Canada.

• Vấn đề phát sinh: Viên chức xét duyệt đã gửi một Thư Giải trình công bằng (PFL) vào tháng 5 năm 2023, bày tỏ lo ngại về việc ông Lâm khai báo sai sự thật. Cụ thể, ông đã trả lời “Không” cho câu hỏi liệu ông đã từng ở quá hạn, đi học hoặc làm việc không phép tại Canada hay chưa.

• Thực tế cư trú: Hồ sơ cho thấy ông Lâm đã ở lại Canada ngoài thời gian cho phép, từ ngày 28/12/2018 đến ngày 02/02/2022, mà không khai báo theo quy định.

• Phản hồi của Người nộp đơn: Ông Lâm giải thích rằng mình vô tình chọn “Không” do kỹ năng đọc hiểu tiếng Anh hạn chế. Ông cũng trình bày lịch sử nhập cảnh phức tạp, bao gồm việc bị các công ty tư vấn di trú lừa đảo, và hộ chiếu bị Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada (CBSA) thu giữ từ năm 2019 đến năm 2022, để điều tra một tư vấn viên giả mạo.

QUYẾT ĐỊNH CỦA VIÊN CHỨC DI TRÚ

• Cơ sở từ chối: Viên chức giữ nguyên quan điểm rằng, ông Lâm không đủ điều kiện nhập cảnh do khai báo sai sự thật. Viên chức lưu ý rằng, ông Lâm đã trả lời chính xác các câu hỏi theo luật định khác, vì vậy lời giải thích “vô tình bấm nhầm” do rào cản ngôn ngữ là thiếu thuyết phục.

• Tầm quan trọng của thông tin: Viên chức nhấn mạnh lịch sử nhập cư là yếu tố trọng yếu để đánh giá khả năng người nộp đơn có rời khỏi Canada đúng hạn hay không. Việc che giấu thông tin này đã ngăn cản các xác minh cần thiết khác.

• Ngoại lệ “Sai sót vô tội”: Viên chức đã xem xét ngoại lệ này nhưng cho rằng nó không áp dụng trong trường hợp này. Theo quan điểm của viên chức, trách nhiệm kiểm tra tính chính xác của thông tin thuộc về người nộp đơn.

• Các yếu tố khác: Viên chức cũng lưu ý rằng, ông Lâm không cung cấp đủ bằng chứng chứng minh sự hiện diện của mình tại Việt Nam trong một số giai đoạn nhất định.

LẬP LUẬN TẠI TÒA VÀ TIÊU CHUẨN XEM XÉT

• Tiêu chuẩn xem xét: Tòa án áp dụng tiêu chuẩn “hợp lý” (reasonableness) để xem xét nội dung quyết định và tiêu chuẩn “đúng đắn” (correctness) cho các vấn đề về công bằng thủ tục.

• Lập luận của Người nộp đơn:

  • Cho rằng câu hỏi về “tình trạng” và “ủy quyền” là không rõ ràng đối với một người không chuyên.

  • Lập luận rằng việc khai báo sai không phải là cố ý mà do hiểu lầm về luật pháp và sự lừa dối của bên thứ ba.

  • Khiếu nại rằng Thư Giải trình công bằng (PFL) của viên chức không nêu rõ các mốc thời gian, làm hạn chế khả năng phản hồi hiệu quả.

• Lập luận của Bên bị đơn (Bộ trưởng):

  • Nhấn mạnh nghĩa vụ trung thực (duty of candour) của người nộp đơn.

  • Khẳng định ngoại lệ “sai sót vô tội” chỉ áp dụng trong những trường hợp cực kỳ đặc biệt, và việc không biết tiếng Anh không phải là lý do bào chữa hợp lệ.

  • Lưu ý rằng ông Lâm đã học tiếng Anh tại Canada và chọn giao tiếp bằng tiếng Anh trong đơn đơn từ, nên lý giải về rào cản ngôn ngữ là không nhất quán.

PHÁN QUYẾT CỦA TÒA ÁN

• Về tính hợp lý: Thẩm phán Paul Favel kết luận rằng, quyết định của Viên chức Di trú là hợp lý. Viên chức đã cân nhắc kỹ lưỡng các giải thích của ông Lâm, nhưng có quyền đưa ra nhiều hay ít trọng số cho những giải thích đó, là dựa trên hồ sơ thực tế.

• Về công bằng thủ tục: Tòa xác định không có sự vi phạm quyền công bằng thủ tục. Ông Lâm đã được trao cơ hội để phản hồi các lo ngại về việc khai báo sai, và ông thực tế đã cố gắng sửa chữa thông tin trong thư phản hồi của mình.

• Trách nhiệm cá nhân: Tòa nhấn mạnh rằng người nộp đơn phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin trong đơn, bất kể đó là sai sót vô tình hay do người đại diện thực hiện.

• Kết luận cuối cùng: Đơn đề nghị xem xét tư pháp bị bác bỏ. Không có câu hỏi nào được xác nhận để kháng cáo lên cấp cao hơn.