CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA ỦNG HỘ QUYẾT ĐỊNH CỦA CỦA CƠ QUAN CHỨC NĂNG TỪ CHỐI HỒ SƠ XIN BẢO LÃNH VỢ CHỒNG CỦA 1 CẶP ĐÔI CÓ 1 CON CHUNG, VÌ LÝ DO MỤC ĐÍCH BAN ĐẦU CỦA HÔN NHÂN LÀ KHÔNG TRUNG THỰC VÀ VÌ MỤC TIÊU DI TRÚ

TÓM LƯỢC PHÁN QUYẾT CỦA TÒA VÀ LÝ DO

1. Tổng quan, Ông V.V. Lý yêu cầu xem xét tư pháp đối với quyết định của Ủy Ban Kháng cáo Di trú [IAD] thuộc Hội đồng Di trú và Tị nạn. Ủy ban IAD đã bác đơn kháng cáo của ông Lý về việc nhân viên thị thực từ chối đơn bảo lãnh vợ ông, bà T.V.L. Đỗ, để qua định cư tại Canada.

Ủy ban IAD đã công nhận các xác định của nhân viên di trú rằng, cuộc hôn nhân này không trung thực và được thực hiện chủ yếu nhằm mục đích di trú, vi phạm Điều 4(1) của Quy định về Bảo vệ Di trú và Tị nạn. 

Ông Lý là công dân Canada gốc Campuchia, 53 tuổi tại thời điểm nộp đơn. Bà Đỗ là công dân Việt Nam, 33 tuổi. Cả hai đều có con riêng, và có một con chung sinh tại Việt Nam vào ngày 5 tháng 10 năm 2020.

Các phát hiện về sự thiếu tin cậy của Ủy ban IAD là hợp lý. Đơn yêu cầu xem xét tư pháp bị bác bỏ.

2. Bối cảnh, Ông Lý đến Canada năm 1987 với tư cách là 1 người tị nạn, và trở thành công dân Canada vào năm 1994. Năm 2016, ông nhờ chị dâu tìm vợ mới. Ông được giới thiệu với bà Đỗ qua điện thoại vào tháng 8 năm 2017, và họ đã bắt đầu mối quan hệ từ xa từ đó.

Sau đó, Ông Lý đã cầu hôn qua điện thoại vào tháng 10 năm 2017, đến Việt Nam vào tháng 11, và kết hôn vào tháng 12 cùng năm.

Đơn bảo lãnh được nộp vào tháng 3 năm 2018. Sau khi phỏng vấn, đơn bảo lãnh đã bị từ chối vào tháng 9 năm 2019.

Nhân viên Di trú lưu ý về khoảng cách 20 tuổi, sự tiến triển quá nhanh của mối quan hệ, và lịch sử bảo lãnh trước đó của ông Lý, cụ thể là ông đã từng bảo lãnh hai người vợ cũ đến Canada.

Ủy ban IAD nhận thấy cả ông Lý và bà Đỗ đều thiếu tin cậy, với các lý do sau:

• Sự tiến triển quá nhanh từ lúc làm quen đến khi kết hôn.

• Thiếu bằng chứng liên lạc trước khi cưới.

• Hai con trai của bà Đỗ vắng mặt trong đám cưới.

• Kiến thức hạn hẹp của ông Lý về các con của bà Đỗ.

• Mâu thuẫn về việc bà Đỗ chuẩn bị hồ sơ di trú trước khi thảo luận về nơi sinh sống.

Dù hai người họ có một con chung, và ông Lý đã thăm vợ 3 lần sau khi cưới, Ủy ban IAD cho rằng điều này không đủ để xóa bỏ nghi ngờ về mục đích di trú ban đầu của bà Đỗ.

3. Phân tích, Theo Điều 4(1) của Luật Di trú, người nộp đơn phải chứng minh được hai điều, đó là, (1) cuộc hôn nhân là trung thực (tại thời điểm ra quyết định), và (2) là không nhằm mục đích chính là để có được tư cách cư trú (tại thời điểm kết hôn). Một cuộc hôn nhân có thể trở nên trung thực sau này nhưng vẫn bị coi là vi phạm, nếu mục đích ban đầu là để di trú.

Tòa án cho rằng, ông Lý đang yêu cầu Tòa đánh giá lại chứng cứ, điều mà việc xem xét tư pháp không cho phép. Ủy ban IAD đã hợp lý khi phát hiện những mâu thuẫn trong lời khai, làm giảm uy tín của cặp đôi.

Về đứa con chung, Tòa án hài lòng rằng Ủy ban IAD đã xem xét đây là yếu tố tích cực quan trọng nhất, và đã áp dụng giả định về tính trung thực, nhưng vẫn thấy rằng nó không đủ để bù đắp cho những lo ngại về ý định ban đầu khi bắt đầu mối quan hệ.

4. Kết luận, Đơn yêu cầu xem xét tư pháp bị bác bỏ.

THÊM THÔNG TIN CHI TIẾT CỦA VỤ VIỆC

Ủy ban IAD đã chỉ ra hàng loạt yếu tố gây nghi ngờ về tính xác thực của mối quan hệ:

• Tốc độ chóng vánh: Từ lúc được giới thiệu qua điện thoại đến khi cầu hôn chỉ mất 2 tháng.

• Thiếu chứng cứ: Không có hồ sơ tin nhắn (Facebook Messenger) trước khi cưới với lý do mất mật khẩu hoặc thay điện thoại, dù đây là ứng dụng lưu trữ trực tuyến.

• Lịch sử cá nhân: Ông Lý hơn vợ 20 tuổi, và từng bảo lãnh thành công hai người vợ trước để đi Canada, trong đó cuộc hôn nhân thứ hai tan vỡ ngay sau khi người vợ đó có thẻ thường trú.

• Lời khai bất nhất: Có sự mâu thuẫn về thời điểm chuẩn bị hồ sơ di trú, và việc bà Đỗ xin thư đồng ý từ chồng cũ để mang con sang Canada.

YẾU TỐ ĐỨA CON CHUNG & PHÂN TÍCH PHÁP LÝ

Theo luật, cuộc hôn nhân phải đạt cả hai tiêu chí: (1) trung thực hiện tại và (2) không được lập ra vì mục đích di trú ngay từ đầu.

KẾT LUẬN CỦA TÒA LIÊN BANG

Tòa án Liên bang quyết định giữ nguyên phán quyết của Úy ban IAD.

Thẩm phán khẳng định vai trò của Tòa trong việc xem xét tư pháp không phải là để đánh giá lại chứng cứ, hay thay thế quan điểm của mình cho cơ quan chuyên môn, mà chỉ để kiểm tra tính hợp lý, rõ ràng và minh bạch của quyết định đó. Vì ông Lý không giải trình được các mâu thuẫn cốt lõi, và không cung cấp đủ bằng chứng về giai đoạn đầu của mối quan hệ, đơn yêu cầu của ông đã bị bác bỏ.