ALBERTA MUỐN QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP THUÊ LAO ĐỘNG TẠM CƯ, NHẰM CÓ THỂ QUẢN LÝ LƯỢNG NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠM THỜI NHẬP CẢNH VÀO BANG

Chính quyền Alberta muốn doanh nghiệp đăng ký cấp tỉnh trước khi thuê lao động nước ngoài. Bộ trưởng Di trú bang Alberta cho biết dự luật này đề xuất, nhằm bảo vệ những lao động dễ bị tổn thương.

Chính quyền tỉnh bang Alberta đang đề xuất những thay đổi trong luật di trú của tỉnh bang, nhằm tăng cường sự giám sát đối với các doanh nghiệp đang thuê lao động nước ngoài tạm thời.

Bộ trưởng Việc làm và Di trú Joseph Schow, đã đề xuất một dự luật vào thứ Tư mà nếu được thông qua, sẽ yêu cầu các doanh nghiệp phải đăng ký với tỉnh bang trước khi tuyển dụng người nước ngoài, thông qua chương trình của liên bang.

Quy trình này trên thực tế sẽ lặp lại công việc vốn đã được Ottawa thực hiện, nhưng ông Schow cho rằng điều này là cần thiết để ưu tiên và giải quyết các nhu cầu đặc thù của thị trường lao động Alberta, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và sản xuất.

Ông không đưa ra bất kỳ thông tin chi tiết nào về việc hệ thống của Alberta có thể khác biệt như thế nào, so với các tiêu chí của chính phủ liên bang, lưu ý rằng những chi tiết đó sẽ được xây dựng trong các quy định dưới luật nếu dự luật được thông qua.

“Cốt lõi của vấn đề là giải quyết những thứ như tình trạng thất nghiệp ở Alberta, và đảm bảo rằng người dân Alberta có cơ hội đầu tiên với các công việc tại đây,” ông Schow nói với các phóng viên trước khi giới thiệu dự luật.

Ông Schow khẳng định, chính phủ của ông sẽ không dung thứ cho các chủ doanh nghiệp, cố vấn di trú hoặc nhà tuyển dụng bóc lột lao động nước ngoài hoặc đưa ra những lời hứa giả tạo, vì điều đó có thể ảnh hưởng đến danh tiếng của Alberta.

Ông cho biết đạo luật này nhằm giúp Alberta kiểm soát nhiều hơn, đối với di trú để lấp đầy các vị trí việc làm khi cần thiết, và “tuyệt đối không” nhằm mục đích hạn chế số lượng lao động nước ngoài tạm thời đến tỉnh bang.

“Mục tiêu là đảm bảo rằng các doanh nghiệp đang thuê người từ nước ngoài thực sự làm vậy, vì họ không thể tìm thấy nhân viên tại Alberta.”

Ông nói thêm rằng hệ thống hiện tại đang ưu tiên thuê người nước ngoài cho một số vị trí mới bắt đầu (entry-level), bỏ qua những người trẻ Canada.

Tuy nhiên, ông Schow cho biết ông muốn tiếp cận nhiều dữ liệu hơn và có cái nhìn rõ ràng về di trú. Ông nói rằng tỉnh bang không có thông tin chính xác về số lượng người đến các vùng khác của Canada rồi sau đó chuyển đến Alberta, đồng thời cho biết thêm rằng chính phủ liên bang đã không cởi mở trong việc chia sẻ những thông tin như vậy.

Các quy định mới dự kiến sẽ có hiệu lực vào đầu năm 2027. Ông Schow thừa nhận việc đăng ký sẽ thêm các bước cho chủ doanh nghiệp và “lặp lại một số công việc,” nhưng cho biết giai đoạn chuyển tiếp sẽ giúp người sử dụng lao động và các đơn vị cung cấp dịch vụ có thời gian để tuân thủ mà không gây gián đoạn.

Các tỉnh bang British Columbia, Saskatchewan, Manitoba và Nova Scotia hiện đã yêu cầu các chủ doanh nghiệp thuê lao động nước ngoài tạm thời, phải đăng ký trước với chính quyền tỉnh bang.

Alberta sẽ công khai danh sách các chủ doanh nghiệp đã đăng ký.

Các quan chức chính phủ cho biết kế hoạch là sẽ công bố danh sách (registry) các chủ doanh nghiệp đã được phê duyệt, để thuê lao động nước ngoài.

Dự luật cũng sẽ thiết lập một hệ thống cấp phép cho các cố vấn di trú, và nhà tuyển dụng lao động nước ngoài, để trấn áp những kẻ lợi dụng những người mới đến dễ bị tổn thương. Một hệ thống mới về khiếu nại và thực thi sẽ do bộ của ông Schow quản lý.

Hệ thống này nhằm mục tiêu vào những đối tượng thu tiền để đổi lấy lời mời làm việc, cung cấp sai lệch điều kiện làm việc, khấu trừ lương bất hợp pháp hoặc giữ giấy tờ của người lao động như hộ chiếu.

Các quan chức chính phủ cho biết khung pháp lý đề xuất hôm thứ Tư tương tự như luật hiện hành ở Saskatchewan và British Columbia, nhưng sẽ cho phép các quyền hạn điều tra khác nhau.

Các hình phạt bao gồm phạt tiền, đình chỉ và cấm tuyển dụng hoặc thuê người nước ngoài, với mức phạt tối đa lên tới 1 triệu đô la đối với cá nhân hoặc 1,5 triệu đô la đối với các tập đoàn. Trong những trường hợp nghiêm trọng, tòa án có thể phạt tù lên đến một năm.

Rob Calver, giám đốc phát triển và gắn kết chiến lược của tổ chức Building Trades of Alberta, đã vận động cho sự thay đổi sau khi gióng lên hồi chuông cảnh báo, về việc bóc lột công nhân trong ngành xây dựng của tỉnh bang.

Ông nói rằng một số công ty vô đạo đức đã tuyển dụng những lao động nước ngoài tạm thời, vốn ban đầu đến các tỉnh khác, trả lương cho họ bằng tiền mặt và lách các quy định về việc làm để cắt giảm chi phí. Ông cho biết những công nhân này không có cách nào cầu cứu, nếu chủ lao động vi phạm pháp luật, và không có sự giúp đỡ nếu họ bị lạm dụng.

Calver cho rằng luật pháp là cần thiết, để đảm bảo những người thợ và doanh nghiệp tại Alberta đang hoạt động hợp pháp có cơ hội làm việc.

Tuy nhiên, đạo luật này đang gây lo ngại cho các doanh nghiệp nhỏ, theo Keylil Loeppky, giám đốc khu vực Alberta và thương mại liên tỉnh của Liên đoàn Doanh nghiệp Độc lập Canada (CFIB). Bà cho biết hơn một nửa số doanh nghiệp nhỏ ở Alberta dựa vào lao động nước ngoài để duy trì hoạt động, đặc biệt là trong nông nghiệp.

“Đây không giống như việc cắt giảm thủ tục rườm rà,” Loeppky nói về những nỗi thất vọng của doanh nghiệp đối với bộ máy hành chính. “Đây giống như sự trùng lặp, thêm các thủ tục giấy tờ gánh nặng lên vai những chủ doanh nghiệp đang cố gắng sống sót, tạo việc làm cho người dân Alberta và hỗ trợ nền kinh tế.”

Chương trình của British Columbia có thời gian chờ đợi là sáu tuần, để đăng ký một doanh nghiệp muốn thuê lao động nước ngoài tạm thời. Loeppky nói rằng thời gian đó là quá dài đối với một doanh nghiệp nhỏ khi nhu cầu lao động của họ đang cấp thiết. Bà cũng cho biết một cơ sở kinh doanh nhỏ có thể bị phá sản nếu phải chịu một khoản tiền phạt khổng lồ theo đạo luật này.

Các câu hỏi trưng cầu dân ý về di trú tại Alberta.

Dự luật của ông Schow được đưa ra, trong bối cảnh Đảng Bảo thủ Thống nhất (UCP) của Thủ hiến Danielle Smith, đang chuẩn bị đưa năm câu hỏi về chính sách di trú ra bỏ phiếu vào tháng 10, bao gồm các đề xuất hạn chế dịch vụ xã hội đối với một số người nhập cư, và thu phí đối với cư dân không thường trú khi tiếp cận y tế và giáo dục.

Một câu hỏi hỏi liệu Alberta có nên, tăng cường kiểm soát di trú “nhằm mục đích giảm nhập cư xuống mức bền vững hơn, ưu tiên di cư kinh tế và dành ưu tiên hàng đầu cho người dân Alberta đối với các cơ hội việc làm mới hay không.”

Khi được hỏi tại sao chính phủ lại đề xuất dự luật trước khi có kết quả trưng cầu dân ý, ông Schow nói rằng đó là hai việc khác nhau và dự luật này không thể chờ đợi.

Theo thống kê của tỉnh bang, có 271024 cư dân không thường trú tại Alberta. Tính đến ngày 1 tháng 1, khoảng 60% trong số đó giữ giấy phép làm việc và 6% giữ cả giấy phép làm việc và học tập. Các con số này đều giảm so với cùng kỳ năm ngoái; tổng số cư dân không thường trú giảm gần 26000 người.

Ông Schow chỉ ra sự gia tăng của những người giữ giấy phép làm việc từ năm 2021 đến 2025, nói rằng chúng đã tăng vọt từ 45000 lên gần 180000. Ông cho rằng tình hình di trú ở Canada đang không thể quản lý được, với “làn sóng ồ ạt” lao động nước ngoài, người xin tị nạn và sinh viên quốc tế đang gây ra chi phí đáng kể cho chính quyền tỉnh bang, trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và dịch vụ xã hội.

Lizette Tejada, người phát ngôn đối lập về di trú của Đảng NDP, cho biết mặc dù dự luật có thể giải quyết các hành vi bóc lột, nhưng các phần khác của nó đang xâm phạm thẩm quyền của liên bang.

“Với những luận điệu gây chia rẽ vốn đã được chính phủ UCP này sử dụng liên quan đến người nhập cư, chúng tôi lo ngại về việc họ nắm quyền kiểm soát nhiều hơn,” bà nói.

*****