QUEBEC BÃI BỎ CHƯƠNG TRÌNH KINH NGHIỆM QUEBEC (PEQ) THAY THẾ BẰNG CHƯƠNG TRÌNH PSTQ, ĐÃ GÂY NHIỀU PHẢN ỨNG TRÁI CHIỀU MẠNH MẼ

QUEBEC BÃI BỎ CHƯƠNG TRÌNH KINH NGHIỆM QUEBEC (PEQ) THAY THẾ BẰNG CHƯƠNG TRÌNH PSTQ, ĐÃ GÂY NHIỀU PHẢN ỨNG TRÁI CHIỀU MẠNH MẼ, THEO BÁO CBC NEWS ĐĂNG NGÀY 07-02-2026 & NGÀY 07-02-2026

SAU ĐÂY LÀ MỘT SỐ CHI TIẾT ĐÁNG CHÚ Ý.

Thị trưởng các thành phố thuộc tỉnh bang Quebec phản đối việc chấm dứt chương trình PEQ, nhấn mạnh nhu cầu về người nhập cư tại các địa phương. ‘Tại sao không giữ lại chương trình, giữ lại lời hứa mà chúng ta đã đưa ra?’ một thị trưởng đặt câu hỏi

Các thị trưởng và những người ủng hộ trên khắp tỉnh bang đang viện dẫn nhu cầu về người nhập cư tại các vùng miền khác nhau của Quebec, để ngăn chặn cái mà họ gọi là “giai đoạn suy thoái” sau khi chính phủ bãi bỏ một lộ trình định cư lâu dài phổ biến.

Vào tháng 11, Quebec đã khai tử Chương trình Trải nghiệm Quebec (Programme de l’expérience québécoise – PEQ), khiến hàng nghìn lao động nước ngoài không chắc chắn về tương lai của họ tại tỉnh bang này.

Ông Antonin Valiquette, thị trưởng đảo Magdalen, nằm trong số hàng chục thị trưởng thuộc Liên đoàn các đô thị Quebec đã ký vào một bức thư ngỏ, được đăng trên tờ La Presse hôm thứ Năm, nói về tác động của quyết định này đối với các địa phương.

Chủ tịch liên đoàn, ông Jacques Demers, đã viết trong bức thư hôm thứ Năm rằng chính phủ đang tự nhốt mình vào một “chính sách vô sinh, rõ ràng không dựa trên thực tế” và phần lớn các vùng hiện đang bước vào giai đoạn mà ông gọi là “giai đoạn suy thoái do thiếu sự nhập cư bền vững.” Ông kêu gọi chính phủ Quebec thể hiện “vai trò lãnh đạo thực thụ.”

Vào thứ Bảy, các cuộc biểu tình chống lại việc bãi bỏ PEQ đã được lên kế hoạch trên khắp tỉnh bang, tại các thành phố Quebec City, Sherbrooke, Montreal, Chicoutimi, Rimouski, Trois-Rivières và Gatineau.

‘Họ là một phần của cộng đồng chúng ta,’ người thị trưởng nói.

Thị trưởng Valiquette cho biết không có gì bí mật khi các vùng cần người để duy trì sức sống cho cộng đồng. Ông thừa nhận rằng việc chuyển đến cộng đồng hơn 12.000 dân của mình, nằm ở Vịnh Saint Lawrence, không phải là một kỳ tích nhỏ. Tuy nhiên, đô thị của ông là một trong hàng trăm nơi trên khắp Quebec đang dựa vào lao động nước ngoài, những người đã trở thành một phần cấu trúc của thị trấn.

“Họ là một phần của cộng đồng chúng ta. Họ có đồng nghiệp, họ có người sử dụng lao động,” ông nói. “[Một đứa trẻ] đã nói với tôi rằng cháu cảm thấy lo lắng khi mất đi một người bạn ở trường. Và điều đó cũng đúng với cả người lớn. Họ đã kết bạn với nhau.”

Giờ đây, những người này bị rơi vào tình trạng lấp lửng. Đối với hàng nghìn người mới đến, sự thay đổi này đại diện cho những giấc mơ định cư tại Quebec bị tan vỡ, khiến họ cảm thấy bị phản bội và lo lắng về tương lai của mình.

Hiện tại, con đường duy nhất cho những người nhập cư muốn định cư tại tỉnh bang vì lý do kinh tế là Chương trình Lựa chọn Lao động Lành nghề mới được triển khai, được biết đến với tên viết tắt tiếng Pháp là PSTQ.

Theo chương trình này, chính phủ đánh giá trình độ học vấn, khả năng tiếng Pháp và kinh nghiệm làm việc của những cư dân tạm thời bằng thang điểm 1.200. Điểm càng cao, khả năng người nhập cư được mời nộp đơn xin Giấy chứng nhận Lựa chọn Quebec (CSQ) càng lớn, từ đó dẫn đến quyền thường trú nhân.

Giữ vững lời hứa đã nói

Vào cuối tháng 1, Bộ trưởng Di trú tỉnh bang Quebec, ông Jean-François Roberge cho biết, chính phủ của ông sẽ ưu tiên những người đã học tập tại Quebec, và làm việc trong một số lĩnh vực nhất định, như y tế và giáo dục, khi lựa chọn thường trú nhân theo chương trình này.

“Trên lý thuyết thì tất cả đều tốt đẹp, nhưng chính xác thì nó hoạt động như thế nào? Chúng tôi không biết,” Valiquette nói. “Tại sao không giữ lại chương trình, giữ lại lời hứa mà chúng ta đã đưa ra?”

Jody Stone, thị trưởng vùng Stanstead, nói rằng cho dù đó là nhân viên nhà trẻ, nhân viên y tế hay giáo dục, những người này đều thiết yếu cho các cộng đồng đang phát triển.

“Điều quan trọng nhất cần nhớ là những người đã được chào đón vào cộng đồng của chúng ta, đã trở thành một phần của cộng đồng,” ông nói. “Họ trở thành một phần của chúng ta, như một bản sắc.”

Ông nói rằng thật khó khi thấy mọi người bị đẩy ra ngoài hoặc cảm thấy bị bỏ rơi “vì đã làm những gì họ được yêu cầu, đó là đến và giúp đỡ chúng ta.”

Việc chứng kiến sự ủng hộ từ mọi người trên khắp tỉnh bang đã mang lại cho Sabrina Kouider-Philippon rất nhiều sự tự tin. Cô chuyển đến từ Pháp khi được tuyển dụng theo chương trình PEQ để làm y tá tại Quebec. Hiện tại, cô là một trong những người phát ngôn của nhóm có tên Le Quebec, c’est nous aussi (nghĩa là “Chúng tôi cũng là một phần của Quebec”), nhóm đang lên kế hoạch cho các cuộc biểu tình vào thứ Bảy trên khắp tỉnh bang. “Chúng tôi cảm thấy mọi thứ đang đi đúng hướng, bởi vì toàn bộ xã hội đang ủng hộ chúng tôi,” cô nói và cho biết thêm rằng ngay cả những bệnh nhân và gia đình mà cô chăm sóc cũng đang bày tỏ sự ủng hộ. “Mọi người đều đồng lòng về chủ đề này. Không chỉ riêng chúng tôi,” cô nói.

Làn sóng biểu tình phản đối việc bãi bỏ chương trình định cư PEQ tại Quebec.

Trên khắp bang Quebec (Canada), hàng ngàn lao động tạm thời, sinh viên và những người ủng hộ đã xuống đường biểu tình phản đối quyết định của chính quyền tỉnh bang về việc hủy bỏ chương trình Kinh nghiệm Quebec (Programme de l’expérience québécoise – PEQ). Việc chấm dứt đột ngột lộ trình định cư phổ biến này đã khiến nhiều người mới đến rơi vào tình trạng bấp bênh về mặt pháp lý và nghề nghiệp.

Người biểu tình cho rằng, cơ sở tuyển chọn của chương trình cũ PEQ rõ ràng, dễ dự đoán hơn của chương trình mới PSTQ khá phức tạp. Địa lý áp dụng lựa chọn ứng viên của PEQ là toàn bang Quebec, trong khi của PSTQ chỉ ưu tiên người ở ngoài vùng Montreal. Ngành nghề được chọn của chương trình PEQ rộng rãi hơn, trong khi của PSTQ thì khắt khe, chủ yếu cho y tế, giáo dục.

Những khiếu nại chính từ người nhập cư và các nhà hoạt động ra sao?

  • “Lời hứa bị phá vỡ”: Nhiều người đã chuyển đến Quebec dựa trên các chiến dịch tuyển dụng quảng bá PEQ như một con đường chắc chắn để có thẻ thường trú nhân. Những người biểu tình cho rằng chính phủ đã “bán” cho họ một tương lai mà giờ đây họ không còn thực hiện.

  • Mối quan ngại về nhân đạo: Những cá nhân như Mariia Kolosova (một người tị nạn từ Ukraine) nhấn mạnh rằng, nhiều người mới đến không còn nhà để quay về. Các nhà phê bình gọi sự thay đổi đột ngột này là “vô nhân đạo”, khiến các gia đình phải ly tán hoặc phải bắt đầu lại cuộc sống từ con số không.

  • Tác động kinh tế và ngôn ngữ: Những người biểu tình lập luận rằng những người đủ điều kiện tham gia PEQ, vốn đã có trình độ tiếng Pháp cao và đóng góp đáng kể cho nền kinh tế, bác bỏ tuyên bố của chính phủ rằng họ gây đe dọa cho ngôn ngữ tiếng Pháp.

Phản ứng về mặt chính trị và xã hội ra sao?

Quyết định này đang vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ nhiều phía:

  • Các đảng phái chính trị: Đại diện của đảng Tự do QuebecQuébec solidaire đã tham gia biểu tình, cáo buộc chính quyền CAQ đang đổ lỗi cho người nhập cư về các vấn đề của tỉnh bang như nhà ở và y tế.

  • Các đô thị và công đoàn: Hiệp hội các đô thị Quebec (UMQ) gọi việc chấm dứt chương trình là “vô lý”, trong khi các nhóm doanh nghiệp kêu gọi các trường hợp ngoại lệ để duy trì sự ổn định của lực lượng lao động.

  • Hành động pháp lý: Các nhóm đang phối hợp thực hiện một vụ kiện tập thể chống lại chính quyền Quebec thay mặt cho những người nhập cư bị ảnh hưởng.

Lập trường của chính phủ Quebec thế nào?

Bất chấp sự phản đối rộng rãi, chính quyền Quebec vẫn giữ vững quan điểm. Bộ trưởng Roberge đã từ chối cấp ngoại lệ cho những lao động đã ổn định tại bang, mặc dù chính phủ xác nhận rằng các hồ sơ đã nộp trước khi chương trình bị bãi bỏ vẫn sẽ được xử lý. Họ khẳng định rằng PSTQ là cần thiết để tiếp nhận 29.000 người nhập cư kinh tế theo cách có mục tiêu và phân bổ theo khu vực hơn.

*****

Tổng hợp, dịch: ANDREW DUONG RCIC Co.

VisasToCanada TAGS: Chương trình Cải Tổ Di Trú Canada 2023, News Di trú Quebec

Bài gốc: BÁO CBC NEWS ĐĂNG NGÀY 07-02-2026 & NGÀY 07-02-2026

Photo credit: CBC News