CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA ỦNG HỘ QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ DI TRÚ TỪ CHỐI HỒ SƠ XIN GIA HẠN THỊ THỰC TẠM TRÚ CỦA ĐƯƠNG ĐƠN NGƯỜI VIỆT NAM, ĐANG CÓ GIẤY PHÉP LÀM VIỆC MIỄN LMIA THEO ĐIỀU LUẬT C11 CỦA LUẬT DI TRÚ CANADA

TÓM LƯỢC PHÁN QUYẾT VÀ CÁC LÝ DO.

I. Bối cảnh

Các Đương đơn, là công dân Việt Nam, yêu cầu một Lệnh hủy bỏ quyết định ngày 9 tháng 2 năm 2024 của Viên chức Bộ Di trú Nhập cư Canada, đã từ chối đơn xin gia hạn visa/thị thực và tình trạng của họ tại Canada. Đương đơn chính (PA), ông Nguyễn, có bằng Thạc sĩ âm nhạc, là nhà soạn nhạc và chỉ huy dàn nhạc. Ông đã nộp đơn xin giấy phép làm việc theo Chương trình Di cư Quốc tế (IMP), thông qua một công ty Canada mà ông đồng sáng lập và là chủ sở hữu toàn bộ.

II. Quyết định bị xem xét.

Viên chức Di trú đã từ chối đơn gia hạn của PA, vì cho rằng việc gia hạn không thể được cấp nếu không có Đánh giá Tác động Thị trường Lao động (LMIA) mới. Viên chức nhận thấy, PA không cung cấp kế hoạch tương lai, hoặc ngày quay trở lại Việt Nam. Ngoài ra, hồ sơ tài chính cho thấy công ty thiếu khả năng thuê thêm nhân viên, vì thu nhập chỉ đủ trang trải các chi phí cơ bản và lương của PA. Dù PA là một nhạc sĩ tài năng, Viên chức Di trú cho rằng ông không chứng minh được, doanh nghiệp của mình đang cung cấp một dịch vụ độc đáo, hoặc mang lại lợi ích đáng kể về kinh tế, xã hội hoặc văn hóa cho người Canada.

III. Phân tích và Kết luận

Tòa án nhận thấy quyết định của Viên chức Di trú là hợp lý. Viên chức đã xem xét các thư hỗ trợ từ cộng đồng người Việt tại Canada, nhưng đánh giá rằng công việc dạy đàn piano tư nhân, và tham gia ca đoàn nhà thờ không đáp ứng các yêu cầu về “lợi ích đáng kể” theo quy định của Điều luật C11 của Bộ Luật Di trú Canada (IRPA). Tòa án cũng bác bỏ các bằng chứng mới (cụ thể là 1 Bản tuyên thệ của Mục sư), và các lập luận về ảnh hưởng của COVID-19 vì chúng đã không được trình bày trước đó với Viên chức di trú.

PHÁN QUYẾT: Đơn xin xem xét tư pháp bị bác bỏ.

THÔNG TIN CHUNG VÀ CÁC BÊN LIÊN QUAN

• Thẩm phán chủ tọa: Thẩm phán Patrick Gleeson.

• Các Đương đơn: Ông Nguyễn và Bà Nguyễn, công dân Việt Nam.

• Bên bị kiện: Bộ trưởng Bộ Di trú, Tị nạn và Công dân Canada IRCC

• Ngày ra phán quyết: 24 tháng 1 năm 2025.

• Vấn đề cốt lõi: Các đương đơn thách thức quyết định từ chối gia hạn giấy phép làm việc và tình trạng lưu trú tại Canada cho gia đình họ của một Viên chức Nhập cư.

• Lịch sử nhập cảnh: Gia đình đương đơn nhập cảnh Canada vào tháng 10 năm 2021, sau khi PA nhận được giấy phép làm việc hai năm theo chương trình IMP.

CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LÝ VÀ QUYẾT ĐỊNH CỦA VIÊN CHỨC

• Chương trình IMP (theo Điều luật C11): Theo quy định 205(a) của IRPR, các doanh nhân hoặc người tự kinh doanh có thể được miễn LMIA nếu công việc của họ mang lại lợi ích đáng kể về kinh tế, xã hội hoặc văn hóa cho Canada.

• Lý do từ chối của Viên chức Di trú:

  • Thiếu kế hoạch rời khỏi Canada: PA không chỉ rõ khi nào sẽ trở lại Việt Nam hoặc các kế hoạch dài hạn sau khi kết thúc công việc tạm thời.

  • Năng lực tài chính yếu tại Canada: Công ty của PA (do ông sở hữu 100%) có thu nhập thấp, chỉ đủ chi trả chi phí vận hành và lương cá nhân, không đủ khả năng thuê thêm lao động Canada như đã hứa.

  • Lợi ích của công việc là không đáng kể cho Canada: Công việc chủ yếu là dạy piano tại nhà và tại trung tâm cộng đồng người Việt được coi là dịch vụ phổ biến, không phải là “dịch vụ độc đáo” mang lại lợi ích lớn cho quốc gia.

LẬP LUẬN CỦA ĐƯƠNG ĐƠN VÀ PHẢN HỒI CỦA TÒA ÁN

• Lập luận của PA:

  • Viên chức không đánh giá đúng tầm quan trọng của công việc của ông đối với cộng đồng người Việt.

  • Viên chức không xem xét tác động tiêu cực của đại dịch COVID-19 đối với kế hoạch kinh doanh ban đầu.

  • Sử dụng bằng chứng mới (Bản tuyên thệ của một Mục sư) để chứng minh tầm ảnh hưởng xã hội.

• Phán quyết của Tòa án về bằng chứng:

  • Tòa án từ chối xem xét các lập luận về COVID-19 vì vấn đề này không được nêu ra trong hồ sơ ban đầu nộp cho Viên chức.

  • Bản tuyên thệ của Mục sư bị loại bỏ vì đây là bằng chứng mới, không nằm trong hồ sơ gốc tại thời điểm Viên chức ra quyết định.

PHÂN TÍCH CUỐI CÙNG VÀ PHÁN QUYẾT

• Tính hợp lý của quyết định: Tòa án khẳng định Viên chức đã làm đúng quy trình khi xem xét các thư hỗ trợ và các mấu chốt tài chính.

• Tính độc lập của quyết định gia hạn: Việc PA từng được cấp thị thực năm 2021 không bắt buộc Viên chức phải cấp tiếp năm 2023. Mỗi đơn xin gia hạn phải được đánh giá dựa trên bằng chứng hiện tại.

• Kết luận về lợi ích: Tòa đồng ý rằng việc thiếu một kế hoạch kinh doanh khả thi, và thiếu bằng chứng về lợi ích văn hóa/kinh tế vượt trội là cơ sở hợp lý để từ chối đơn.

• Kết quả cuối cùng: Đơn xin xem xét tư pháp của gia đình ông Nguyễn bị bác bỏ. Không có câu hỏi nào được đưa lên tòa cấp cao hơn.