CHUYỆN TÒA DI TRÚ – TÒA BÊNH VỰC QUYẾT ĐỊNH CỦA BỘ DI TRÚ TỪ CHỐI HỒ SƠ XIN THỊ THỰC TẠM TRÚ CỦA 1 PHỤ NỮ VIỆT NAM VÀ 3 CON ĐỂ ĐOÀN TỤ VỚI CHỒNG ĐANG LÀM VIỆC TẠI CANADA, VÌ TÀI CHÍNH LỎNG LẺO

TÓM TẮT PHÁN QUYẾT VÀ CÁC LÝ DO.

[1] Bà T H M Phạm [“Đương đơn chính”], là công dân Việt Nam. Cùng với ba người con phụ thuộc, bà yêu cầu xem xét tư pháp đối với quyết định của Cán bộ Di trú Canada tại văn phòng Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam, ngày 16 tháng 12 năm 2024, đã từ chối cấp Giấy phép Làm việc Mở, Open Work Permit, OPW, giấy phép du học Study Permit, và Thị thực Lưu trú Tạm thời Temporary Resident Visa, “TRV”, cho các con chưa thành niên. Họ dự định đoàn tụ với chồng bà Phạm, người đang làm việc tại Canada đến tháng 6 năm 2027.

[2] Cán bộ Di trú nhận thấy Đương đơn chính không chứng minh được bà sẽ rời Canada khi hết hạn lưu trú theo quy định tại khoản 200(1)(b) của Quy định Bảo vệ Người tị nạn và Nhập cư [IRPR], vì hai lý do: 1) tài sản và thu nhập không đủ để hỗ trợ mục đích chuyến đi, và 2) có mối quan hệ gia đình đáng kể tại Canada. Đơn xin du học của các con bà cũng bị từ chối với lý do tương tự về tài chính.

[3] Ghi chú trong Hệ thống Quản lý Trường hợp Toàn cầu (GCMS) chỉ ra rằng, mặc dù bà Phạm có bằng chứng về số tiền tiết kiệm, nhưng bà không cung cấp đủ tài liệu về thu nhập ổn định để chứng minh nguồn gốc số tiền đó. Cán bộ cũng lưu ý thu nhập của người chồng không đủ mức chuẩn thu nhập thấp (LICO) cho gia đình 4 người, và bà Phạm không chứng minh được khả năng tìm việc làm tại Canada.

[4] Các Đương đơn lập luận rằng, quyết định này không hợp lý vì Cán bộ đã áp dụng sai quy định, đưa ra các tiêu chí không có trong luật (như khả năng tìm việc hoặc mức LICO), và bỏ qua bằng chứng về tài sản của gia đình tại Việt Nam.

[5] Đơn xin xem xét tư pháp này bị Tòa Liên bang bác bỏ. Quyết định của Cán bộ di trú là hợp lý, và được công nhận.

1. Thông tin cơ bản:

• Đương đơn chính: Bà T. H. M. Phạm, công dân Việt Nam, và 3 người con tuổi phụ thuộc.
• Mục đích: Xin Giấy phép Làm việc Mở (OWP) cho bà Phạm và giấy phép du học, thị thực tạm trú cho các con để đoàn tụ với người chồng, vốn đang làm việc tại Canada.
• Quyết định bị khiếu nại: Quyết định từ chối của Nhân viên bộ Di trú IRCC tại thành phố Hồ Chí Minh Vietnam, ngày 16/12/2024.

2. Lý do từ chối ban đầu của Cán bộ Di trú:

Cán bộ Di trú cho rằng các đương đơn sẽ không đáp ứng được yêu cầu sẽ rời khỏi Canada sau khi hết hạn lưu trú, với các lý do sau:

• Tài chính yếu: Tài sản hiện có và thu nhập không rõ ràng, không đủ để chi trả cho mục đích lưu trú của cả gia đình.

  Nguồn gốc tiền: Không chứng minh được sự ổn định và nguồn gốc của các khoản tiền tiết kiệm.

• Mối quan hệ tại Canada: Có người thân (chồng/cha) đang ở Canada, tạo thành “mối quan hệ gia đình đáng kể” tại đây.

  Khả năng chi trả: Thu nhập của người chồng không đạt mức LICO cho gia đình 4 người, và bà Phạm chưa chứng minh được khả năng tìm việc tại Canada để bù đắp chi phí.

TIÊU CHUẨN XEM XÉT TƯ PHÁP CỦA TÒA DI TRÚ LIÊN BANG CANADA NHƯ THẾ NÀO?

1. Tiêu chuẩn “Tính hợp lý” (Reasonableness):

• Tòa án xác định tiêu chuẩn xem xét đối với các quyết định hành chính về giấy phép lao động và du học là tính hợp lý, dựa trên án lệ Vavilov.

• Tòa án không có nhiệm vụ thay thế quan điểm của mình cho Cán bộ Di trú, mà chỉ kiểm tra xem quyết định có dựa trên “một chuỗi phân tích hợp lý và nội bộ chặt chẽ” hay không.

2. Sự tôn trọng đối với người ra quyết định:

• Các Cán bộ Di trú được công nhận là có chuyên môn trong việc đánh giá các đơn xin cư trú tạm thời.

• Tòa án cần giữ thái độ kiềm chế và chỉ can thiệp khi có những “thiếu sót nghiêm trọng thực sự”, ảnh hưởng đến tính hợp pháp và công bằng của quy trình.

• Nghĩa vụ đưa ra lý do của Cán bộ Di trú trong các trường hợp này là ở mức tối thiểu, nhưng vẫn phải đảm bảo tính minh bạch và dễ hiểu.

PHÂN TÍCH CỦA TÒA ÁN VỀ CÁC LẬP LUẬN ĐƯƠNG ĐƠN VỀ SAI LẦM CỦA BỘ DI TRÚ KHI TỪ CHỐI.

1. Cáo buộc Cán bộ Di trú đã đưa ra tiêu chí mới (LICO và Khả năng tìm việc):

• Các đương đơn cho rằng luật không yêu cầu phải chứng minh khả năng tìm việc, hay đạt mức LICO để được cấp OWP.

• Phán quyết của Tòa: Cán bộ Di trú không biến đây thành tiêu chí bắt buộc mà chỉ sử dụng chúng như các yếu tố để đánh giá xem liệu kế hoạch lưu trú của gia đình, có khả thi về mặt tài chính hay không. Việc sử dụng mức LICO làm điểm tham chiếu khách quan về chi phí sinh hoạt là hợp lý.

2. Đánh giá bằng chứng tài chính và nguồn gốc tiền dự trữ:

• Mặc dù đương đơn có tiền tiết kiệm, Cán bộ Di trú có quyền yêu cầu bằng chứng về “nguồn gốc và tính ổn định” của số tiền đó.

• Tòa án nhận thấy không có hồ sơ ngân hàng hay tài liệu nào kết nối trực tiếp hoạt động kinh doanh nhà hàng của bà Phạm tại Việt Nam, với số tiền tiết kiệm này. Do đó, kết luận của Cán bộ về việc thiếu bằng chứng là có cơ sở.

3. Nghĩa vụ chứng minh:

• Theo Luật Bảo vệ Người tị nạn và Nhập cư (IRPA), người nước ngoài muốn vào Canada phải tự chứng minh mình sẽ rời đi khi hết hạn. Cán bộ Di trú nhận định các đương đơn đã không vượt qua được nghĩa vụ chứng minh này.

PHÁN QUYẾT CUỐI CÙNG CỦA TÒA.

1. Về vấn đề mối quan hệ gia đình tại Việt Nam:

• Các đương đơn lập luận Cán bộ đã bỏ qua các tài sản tại Việt Nam (đất đai, nhà hàng), và việc cha mẹ bà Phạm vẫn đang sống tại Việt Nam.

• Nhận định của Tòa: Tòa thừa nhận Cán bộ Di trú đã không đánh giá đúng mức các mối quan hệ của đương đơn tại Việt Nam. Tuy nhiên, sai sót này không đủ để hủy bỏ toàn bộ quyết định vì vấn đề gia đình không phải là yếu tố then chốt dẫn đến việc từ chối. Lý do chính vẫn là sự thiếu hụt về tài chính và nguồn lực.

2. Kết luận:

• Quyết định của Cán bộ Di trú được coi là hợp lý, khi xem xét một cách tổng thể.

• Tòa án chính thức bác bỏ đơn xin xem xét tư pháp của bà Phạm và các con.

• Không có câu hỏi nào có tầm quan trọng chung được xác nhận để kháng cáo thêm.

Thẩm phán ký tên: Danielle Ferron. Ngày ban hành: 18 tháng 2 năm 2026.

*****