TỔ CHỨC VƯỢT BIÊN TRÁI PHÉP VÀO CANADA, BỊ CÁO NÓI RẰNG MUỐN GIÚP 2 NẠN NHÂN, VỐN LÀ 2 TỘI PHẠM NGHIÊM TRỌNG, TRỐN LỆNH TRỤC XUẤT TẠI MỸ NÊN ĐƯA HỌ QUA CANADA

Hai người đàn ông Mỹ khai với tòa án Manitoba rằng, họ muốn giúp những người vượt biên thoát khỏi chiến dịch trấn áp nhập cư của Mỹ hiện tại. Emanuel Trejo Gonzalez và Jose Rafael Ramos Cartagena bị kết án 1 năm tù vì cố gắng giúp 2 người Cuba vượt biên vào Canada bất hợp pháp. 

Hai công dân Mỹ, những người đã thừa nhận hành vi trợ giúp bất hợp pháp cho hai công dân Cuba lẻn qua biên giới Manitoba, cho biết họ đang cố gắng giúp bạn bè của mình thoát khỏi một chiến dịch trấn áp nhập cư tại Hoa Kỳ. Cần nói rõ, chiến dịch trấn áp nhập cư tại Mỹ hiện nay là trấn áp nhập cư lậu, nhập cư bất hợp pháp, còn nhập cư hợp pháp vào Mỹ vẫn được tôn trong bình thường.

Emanuel Trejo Gonzalez, 29 tuổi, và Jose Rafael Ramos Cartagena, ngoài 50 tuổi, mỗi người bị kết án một năm tù sau khi nhận tội trong các phiên điều trần tại tòa án tỉnh Manitoba ở Winnipeg vào ngày 30 tháng 1. Với việc khấu trừ thời gian đã bị tạm giam, họ sẽ phải thi hành án thêm hơn 70 ngày nữa.

Hai người này đã bị bắt sau khi các nhân viên Cơ quan Dịch vụ Biên giới Canada chặn xe của họ tại cửa khẩu biên giới ở Emerson, Manitoba vào tối ngày 21 tháng 7 năm 2025.

Công tố viên Matthew Sinclair cho biết, trong phiên điều trần rằng cả hai người đàn ông đều nói với các nhân viên rằng họ chỉ sang Canada trong một ngày. Ông nói rằng trong quá trình khám xét bổ sung, các đặc vụ đã tìm thấy hành lý và hàng hóa không thuộc sở hữu của họ, bao gồm giấy tờ tùy thân và thuốc men của một người đàn ông Cuba.

Sau đó, Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) đã thông báo cho các nhân viên biên giới rằng họ đã bắt được hai công dân Cuba đang vượt biên.

Ông Sinclair cho biết kết quả kiểm tra thiết bị cho thấy cả Trejo Gonzalez và Ramos Cartagena, đã thảo luận về các điểm có thể nhập cảnh biên giới và những hậu quả pháp lý tiềm ẩn từ hành động của họ.

Ban đầu, cả hai người phải đối mặt với các cáo buộc nghiêm trọng hơn liên quan đến buôn lậu và buôn bán người, nhưng những cáo buộc đó đã được giảm xuống thành các tội danh liên quan đến việc giúp đỡ một người nước ngoài không trình diện dịch vụ biên giới.

Công tố viên Canada cho rằng: Không có bằng chứng về ‘hoạt động vì lợi nhuận’ trong vụ việc.

Bản án một năm dựa trên một đề nghị chung, “xét thấy việc nhận tội, hoạt động không tinh vi và thiếu bằng chứng cho thấy, đây là một hoạt động liên tục vì lợi nhuận,” Sinclair nói.

Công tố viên Sinclair cho biết, các công dân Cuba này vốn không đủ điều kiện nhập cảnh vào Canada do “là tội phạm nghiêm trọng.” Một người từng bị kết án vì buôn bán heroin. Người còn lại từng bị kết án vì tội hành hung gây thương tích nghiêm trọng, buôn bán cần sa và nhựa cần sa (hashish) tại Mỹ.

Trejo Gonzalez và Ramos Cartagena cũng có tiền án tiền sự tại phía nam biên giới.

Theo các tài liệu tòa án Mỹ, vào năm 1998, Ramos Cartagena đã bị kết án về một số tội danh vì vụ cướp 5 triệu đô la Mỹ tại một kho xe bọc thép ở San Juan, Puerto Rico.

Ông ta rời một nhà tù ở Wisconsin vào năm 2022 theo diện trả tự do có giám sát. Một thẩm phán ở Puerto Rico đã chấp thuận chấm dứt sớm lệnh đó vào cuối năm 2024.

Trejo Gonzalez đã được chấp thuận chấm dứt sớm việc trả tự do có giám sát vào tháng 5 năm 2025 tại Wisconsin. Hồ sơ cho thấy anh ta bị kết tội âm mưu sở hữu với ý định phân phối từ 5 kg cocaine trở lên, mặc dù các tài liệu liên quan đến việc đó đã được niêm phong.

Thẩm phán: Vượt biên vào Canada ‘Không phải cách đúng đắn’ để giúp đỡ bạn bè. 

Danny Gunn, luật sư của Trejo Gonzalez, cho biết thân chủ của mình làm thợ hàn, và làm việc tại một nhà hàng gia đình. Gunn nói rằng Trejo Gonzalez chỉ đang cố gắng giúp hai người đàn ông Cuba rời khỏi Mỹ trong bối cảnh chính quyền Trump trấn áp nhập cư bất hợp pháp.

Gunn cho biết họ nảy ra ý định này sau khi cảnh sát bang chặn Trejo Gonzalez và một trong những người Cuba khi họ đang đi cắm trại ở North Dakota.

“Vào cuối mùa xuân và đầu mùa hè năm ngoái, Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan – ICE đã chuyển tập trung vào Minnesota. Những người trong cộng đồng ở đó rất lo lắng về cách thức mà các đặc vụ ICE hành xử vào thời điểm đó,” Gunn nói.

Ông cho biết Trejo Gonzalez có gia đình ở Minnesota.

Vị luật sư nói thêm rằng một trong những người đàn ông Cuba đang được điều trị ung thư, nhưng đã dừng lại vì lo ngại về tình trạng cư trú bất hợp pháp tại Mỹ.

Việc vượt biên “là một ý tưởng ngu ngốc, nhưng nó chắc chắn không phải là kiểu buôn lậu vì động cơ lợi nhuận mà chúng ta đôi khi vẫn thấy, nơi mà các cá nhân được vận chuyển qua biên giới,” luật sư Gunn nói.

Tại tòa, Trejo Gonzalez nói rằng anh không hiểu bản chất những gì mình đang làm.

“Tôi chỉ cố gắng giúp đỡ. Đó là tất cả những gì tôi có thể nói,” anh nói với Thẩm phán Denis Guénette. “Tôi chỉ xin lỗi đất nước của ngài vì đã không hiểu những gì mình đang làm.”

Thẩm phán Guénette nói rằng đó là một bài học đắt giá.

“Theo dõi tin tức, tôi có thể hiểu được tại sao có sự thôi thúc muốn giúp đỡ, nhưng đó không phải là cách đúng đắn để giúp đỡ bạn bè bằng cách đưa họ vượt biên trái phép,” ông nói.

Luật sư R. Dule Vicovac, người đại diện cho Ramos Cartagena, cho biết với tình hình hiện tại ở Mỹ, ông đang thấy số lượng người cố gắng vượt biên bất hợp pháp tăng lên đáng kể và có nhiều đơn xin tị nạn hơn.

Tòa án được nghe biết rằng các công dân Cuba này đã tìm cách tị nạn tại Canada. Họ đã bị gửi trả lại Mỹ vào tháng 7.

Theo Thỏa thuận Quốc gia Thứ ba An toàn giữa Canada và Mỹ, những người tìm kiếm tị nạn phải nộp đơn xin quy chế tị nạn tại quốc gia an toàn đầu tiên mà họ đặt chân đến.

*****