QUEBEC CÔNG BỐ TIÊU CHÍ TUYỂN CHỌN NHẬP CƯ LÀ LAO ĐỘNG TAY NGHỀ CAO, XÁC NHẬN BÃI BỎ CHƯƠNG TRÌNH KINH NGHIỆM QUEBEC (PEQ) TRƯỚC ĐÂY, THEO BÁO CTV NEWS ĐĂNG NGÀY 30-01-2026
SAU ĐÂY LÀ MỘT SỐ CHI TIẾT ĐÁNG CHÚ Ý.
Chính quyền Quebec công bố dự kiến sẽ tiếp nhận thêm gần 29.000 người nhập cư diện kinh tế theo Chương trình Tuyển chọn Lao động Tay nghề cao (PSTQ) vào năm 2026.
Bộ trưởng Di trú tỉnh bang Quebec, ông Jean-François Roberge, đã thông báo vào thứ Sáu vừa qua về những nét chính của chương trình này. Chương trình định cư PSTQ được trình làng như một giải pháp thay thế cho Chương trình Trải nghiệm Quebec (PEQ) trước đây, vốn đã bị chính quyền tỉnh bang Quebec tuyên bố bãi bỏ vào tháng 11 năm ngoái.
Tại cuộc họp báo, ông Roberge xác nhận rằng chương trình PEQ đã thực sự bị khai tử. Ông khẳng định PSTQ là một chương trình “tốt hơn”, vì nó cho phép chủ động lựa chọn các thường trú nhân theo tài năng, thay vì xử lý hồ sơ theo nguyên tắc “ai nộp trước, xét trước” như trước đây.
Vốn dành cho sinh viên quốc tế và lao động nước ngoài tạm thời, chương trình PEQ từng là “lộ trình tắt” để trở thành thường trú nhân, cho những ai đã ở Quebec ít nhất hai năm và đáp ứng các yêu cầu về ngôn ngữ.
Chương trình PEQ này đã kết thúc vào ngày 19 tháng 11, nhưng ông Roberge đảm bảo rằng tất cả các hồ sơ đã nộp trước ngày đó vẫn sẽ được xử lý theo quy định cũ. Tuy nhiên, những người được gọi là “trẻ mồ côi của PEQ”, những người đến Quebec với dự định nhập cư qua lộ trình này nhưng chưa đủ điều kiện để nộp đơn, hiện đang rơi vào thế bị kẹt.
Sự phản đối đối với quyết định của Bộ trưởng Di trú như thế nào?
Những người này, cùng với nhiều quan chức và các tổ chức xã hội, đang kêu gọi có một “điều khoản chuyển tiếp” (grandfather clause), dành cho những “đứa trẻ mồ côi” đang phải đối mặt với tình trạng cư trú bất ổn tại Quebec, hay nói cách khác là tại Canada. Tuy nhiên, trong thông báo gần đây của mình, ông Roberge đã một lần nữa bác bỏ biện pháp này.
Quyết định từ chối của Bộ trưởng đã vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ phe đối lập, chính quyền các đô thị, cũng như các lĩnh vực sản xuất và thương mại.
-
Ứng viên lãnh đạo Đảng Tự do Quebec, Charles Milliard nói: Cáo buộc chính quyền CAQ “ngoan cố” hơn là “có lý trí” và cho rằng “những người bị kẹt vì PEQ xứng đáng có một giải pháp nhân văn và khả thi.”
-
Nghị sĩ đảng Québec Solidaire Guillaume Cliche-Rivard nói: Cho rằng một điều khoản chuyển tiếp là “mức tối thiểu nhất” mà chính phủ nên làm.
-
Đảng Parti Québécois nói: Đổ lỗi cho người tiền nhiệm của ông Roberge, bà Christine Fréchette, vì đã làm mất kiểm soát chương trình và gây ra sự hỗn loạn như hiện nay.
Tiêu chí tuyển chọn của chương trình mới (PSTQ) chi tiết ra sao?
Để lựa chọn các ứng viên cho chương trình PSTQ, chính phủ sẽ ưu tiên những người thuộc các nhóm sau:
-
Đã tốt nghiệp đại học hoặc cao đẳng tại Quebec.
-
Làm việc trong các lĩnh vực chiến lược: như y tế, giáo dục, xây dựng và kỹ thuật.
-
Có “hồ sơ đa dạng”: Ưu tiên các ứng viên sống ngoài khu vực đô thị Montreal.
Dựa trên các tiêu chí này, Bộ Di trú xác nhận sẽ có 2.549 thư mời được gửi đi trong tháng 1. Các thư mời tiếp theo sẽ được gửi vào cuối mỗi tháng.
Trong số các ứng viên được mời định cư đợt này, có 64,5% là người tốt nghiệp tại Quebec, 65,9% cư trú ngoài khu vực Montreal và Laval, và 32,7% làm việc trong các lĩnh vực được coi là “chiến lược”.
BỔ SUNG THÊM THÔNG TIN LIÊN QUAN ĐẾN CÁC CHUONG TRÌNH ĐỊNH CƯ CANADA TẠI BANG QUEBEC.
Dưới đây là bảng so sánh chi tiết để bạn dễ dàng hình dung sự khác biệt về bản chất và cách thức vận hành giữa hai chương trình PSQ và PSTQ:
| Tiêu chí | Chương trình PEQ (Đã bãi bỏ) | Chương trình PSTQ (Hiện tại) |
| Bản chất | Chương trình trải nghiệm: Chỉ cần đáp ứng đủ điều kiện là gần như chắc chắn có thư mời. | Chương trình tuyển chọn: Bạn phải cạnh tranh điểm số và được tỉnh bang “lựa chọn” dựa trên nhu cầu. |
| Nguyên tắc xét duyệt | “Ai đến trước, xét trước”: Không xếp hạng, hồ sơ đủ tiêu chuẩn sẽ được duyệt theo thứ tự nộp. | Hệ thống điểm số (Arrima): Ứng viên nộp hồ sơ vào “bể” (pool) và Quebec sẽ mời những người có điểm cao nhất hoặc ngành nghề cần thiết nhất. |
| Đối tượng ưu tiên | Mọi sinh viên và lao động tại Quebec có tiếng Pháp tốt. | Tập trung mạnh vào các ngành chiến lược (Y tế, Giáo dục, Xây dựng, Kỹ thuật, IT). |
| Yếu tố vùng miền | Không phân biệt nơi ở trong tỉnh bang. | Ưu tiên cực lớn cho những người sống và làm việc ngoài vùng Montreal (để giãn dân). |
| Yêu cầu kinh nghiệm | Quy định cứng (ví dụ: 12-24 tháng làm việc tùy đối tượng). | Linh hoạt hơn nhưng kinh nghiệm trong ngành chiến lược sẽ được cộng điểm rất cao. |
Cách tính điểm của chương PSTQ tập trung vào 4 “Trụ cột” chính:
Nếu như PEQ cũ giống như một “bản danh sách kiểm tra” (đạt là qua), thì PSTQ lại giống như một cuộc thi sát hạch với các tiêu chí sau:
-
Trình độ tiếng Pháp (Quan trọng nhất):
-
Bạn gần như không có cơ hội nếu không có tiếng Pháp (thường là mức 7 trở lên theo khung Quebec).
-
Điểm tiếng Pháp là điều kiện tiên quyết trước khi xét các điểm khác.
-
-
Lĩnh vực đào tạo & Nghề nghiệp:
-
Quebec chia các ngành nghề ra làm các nhóm ưu tiên. Nếu bạn học/làm về Y tế, Xây dựng hay Sư phạm, bạn sẽ được cộng một lượng điểm “khổng lồ” mà các ngành kinh tế hay văn phòng không thể có được.
-
-
Vị trí địa lý (Điểm cộng vùng sâu vùng xa):
-
Nếu bạn có thư mời làm việc (Job Offer) tại các vùng như Bas-Saint-Laurent hay Abitibi-Témiscamingue, điểm của bạn sẽ cao hơn hẳn so với người làm việc tại trung tâm Montreal. Đây là cách Quebec ép người nhập cư phải đi về các tỉnh nhỏ.
-
-
Độ tuổi và Trình độ học vấn:
-
Ưu tiên độ tuổi lao động vàng (25-35 tuổi) và những người có bằng cấp do chính Quebec cấp.
-
Tại sao lại gọi là “Trẻ mồ côi của PEQ”?
Những người này đã dành 2-3 năm học tập tại Quebec chỉ để chờ đủ điều kiện nộp PEQ. Khi PEQ bị bãi bỏ đột ngột, họ buộc phải chuyển sang PSTQ. Vấn đề là, nếu ngành học của họ không nằm trong danh sách “chiến lược” của PSTQ hoặc họ đang sống tại Montreal, điểm số của họ sẽ rất thấp và có thể không bao giờ nhận được thư mời định cư, dù họ đã ở Quebec rất lâu.
*****
Tổng hợp, dịch: ANDREW DUONG RCIC Co.
VisasToCanada TAGS: Chương trình Cải Tổ Di Trú Canada 2023, News Di trú Quebec
Bài gốc: BÁO CTV NEWS ĐĂNG NGÀY 30-01-2026
Photo credit: CTV News
