NGƯỜI NHẬP CƯ MỚI NGHĨ GÌ VỀ “GIÁ TRỊ CANADA”, TÀI LIỆU THỐNG KÊ CHÍNH PHỦ TIẾT LỘ CÂU TRẢ LỜI, CHI TIẾT NHƯ THẾ NÀO?

Các tài liệu chính phủ thu thập được đã tiết lộ câu trả lời

Các kết quả khảo sát trong các ghi chú tóm tắt chuẩn bị cho Bộ trưởng Di trú IRCC, bà Lena Diab cho thấy, người nhập cư có xu hướng xác định những thứ như tôn trọng quyền con người và bình đẳng giới là “các giá trị chung của Canada” cao hơn so với những người sinh ra tại Canada.

Các kết quả khảo sát này, một phần của gói tài liệu được tập hợp cho bộ trưởng khi bà tiếp nhận danh mục đầu tư vào tháng 5 năm ngoái, đã được hãng tin The Canadian Press thu thập thông qua một yêu cầu truy cập thông tin công chúng công khai gửi đến IRCC.

Cuộc khảo sát của Cơ quan Thống kê Canada (Statistics Canada) đã hỏi những người tham gia liệu họ có coi quyền con người, tôn trọng pháp luật, bình đẳng giới, song ngữ, đa dạng sắc tộc và văn hóa, và tôn trọng văn hóa bản địa là những “giá trị Canada” chung hay không.

Trong mọi trường hợp, tỷ lệ người nhập cư được khảo sát cho rằng họ coi những giá trị đó mang tính đặc trưng của Canada đều cao hơn tỷ lệ những người sinh ra tại Canada có cùng quan điểm.

Dữ liệu được trích xuất từ cuộc khảo sát chung về bản sắc xã hội tháng 12 năm 2022 của Cơ quan Thống kê Canada. Dữ liệu được thu thập từ tháng 8 năm 2020 đến tháng 2 năm 2021, với mẫu khảo sát gồm hơn 34.000 người, trong đó có gần 14.000 người nhập cư đã định cư (landed immigrants).

Cuộc khảo sát cho thấy 67% người nhập cư từ 13 tuổi trở lên khi đến Canada coi tôn trọng pháp luật là một giá trị chung của người Canada, trong khi chỉ có 40% những người sinh ra tại đây đồng ý.

Phản hồi từ những người đến Canada khi từ 12 tuổi trở xuống có xu hướng tương đồng hơn với quan điểm của những người sinh ra tại đây.

Bà Lori Wilkinson, Ghế Nghiên cứu Canada về di cư tại Đại học Manitoba, cho biết bà nghĩ số liệu thống kê đó là kết quả của một nhóm người nhập cư trẻ tuổi lớn lên tại Canada.

Bà nói: “Họ ở đây càng lâu, họ càng hành động giống người Canada hơn. Và tôi nghi ngờ rằng đó cũng là một vấn đề về thái độ. Bạn càng ở đây lâu, bạn càng tiếp thu các chuẩn mực và giá trị của những người Canada sống xung quanh mình. Vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi họ trở nên giống người Canada hơn.”

Cuộc khảo sát chỉ ra rằng khoảng 58% người nhập cư hài lòng với cuộc sống của họ, trong khi chỉ có 44% những người sinh ra tại Canada cho biết điều tương tự.

Cuộc khảo sát được thực hiện trong đại dịch COVID-19, thời điểm mà nhiều người phải ở nhà do các biện pháp y tế công cộng và có nhiều khả năng bị mất việc làm.

Ông Daniel Bernhard, CEO của Viện Công dân Canada (Institute for Canadian Citizenship), cho biết kết quả này phù hợp với nghiên cứu mà tổ chức của ông đã thực hiện. Ông nói rằng người nhập cư có xu hướng tập trung nhiều hơn vào tiềm năng thịnh vượng trong tương lai, sau khi đã hy sinh cá nhân để đến Canada.

Ông nói: “Có sự thừa nhận rằng việc chuyển đến một đất nước mới là khó khăn, rằng các điều kiện kinh tế ở đây có thể khó khăn cho tất cả mọi người. Nhưng miễn là họ cảm thấy mình đang đạt được tiến triển, họ sẽ sẵn lòng ở lại.” Ông Bernhard cho biết, viện cơ quan của ông cũng nhận thấy thái độ của người nhập cư có xu hướng hội tụ với thái độ của những công dân sinh ra tại Canada, khi họ ở lại đây càng lâu.

Bà Wilkinson cho biết, bà dự đoán tỷ lệ hài lòng trong toàn bộ dân số đã giảm trong những năm gần đây do chi phí sinh hoạt tăng cao. Bà nói: “Tôi nghĩ mọi người nói chung, dù bạn là người nhập cư hay không, sẽ càng trở nên giận dữ hơn khi vấn đề khả năng chi trả không được giải quyết, khi tình trạng vô gia cư và sự bấp bênh về (nhà ở) không được giải quyết.”

VỀ NHU CẦU NHÀ Ở ỔN ĐỊNH, Để thực hiện khảo sát, Cục Thống kê Canada đã gửi lời mời đến 87000 hộ gia đình, yêu cầu họ điền vào bảng câu hỏi điện tử hoặc tham gia một cuộc phỏng vấn kéo dài 45 phút.

Các tài liệu tóm tắt cũng cho biết người nhập cư và những cư dân không dài hạn (non-permanent residents) “đóng vai trò quan trọng trong việc định hình thị trường nhà ở của Canada”. Các tài liệu lưu ý rằng người nhập cư “thúc đẩy nhu cầu” về nhà sở hữu và nhà thuê, trong khi những cư dân tạm thời “thúc đẩy đáng kể nhu cầu” về căn hộ cho thuê.

Các tài liệu tóm tắt gợi ý rằng người nhập cư có nhiều khả năng sở hữu nhà bán biệt lập (semi-detached), nhà liền kề (row houses) hoặc căn hộ chung cư, trong khi những người sinh ra tại Canada chủ yếu sở hữu nhà riêng lập (single-detached).

Chính phủ liên bang đã liên kết việc tăng chi phí nhà ở với nhập cư, một phần lý do để họ cắt giảm số lượng cư dân tạm thời và thường trú mới được nhận vào Canada mỗi năm.

Ông Bernhard lại có ý kiến cho rằng, mối liên hệ giữa nhập cư và nhà ở đang bị hiểu lầm. Ông nói: “Giá nhà trong một số trường hợp đã tăng gấp đôi trong 10 năm qua hoặc hơn, tùy thuộc vào việc bạn sống ở khu vực nào của đất nước. Tất nhiên, dân số không hề tăng gấp đôi. Thậm chí không gần mức đó. Các nghiên cứu tốt nhất mà tôi từng thấy từ Cơ quan Thống kê Canada đánh giá rằng nhập cư chịu trách nhiệm cho khoảng 10% sự gia tăng chi phí nhà ở. Vì vậy, nó không phải là không có gì, nhưng chắc chắn không phải là yếu tố chính thúc đẩy giá nhà tăng lên.”

Một báo cáo khác của Cục Thống kê Canada vào tháng 6 năm 2025 cho biết, nhập cư chiếm 11% mức tăng giá nhà trung bình từ năm 2006 đến năm 2021. Báo cáo đó cũng cho biết nhập cư chiếm 21% mức tăng giá nhà trung bình ở những đô thị có hơn 100.000 dân, nơi thu hút 80% người nhập cư mới.

Bà Wilkinson cho biết, bà “vô cùng phẫn nộ” trước cách các tài liệu tóm tắt nói về tác động của nhập cư đối với nhà ở, khi chỉ ra sự thiếu hụt các chi tiết mang tính khu vực, và không chính xác toàn diện sâu sắc.

VỀ DI TRÚ NHẬP CƯ MỚI, Theo một số cuộc thăm dò dư luận, bao gồm cả các cuộc thăm dò của chính phủ liên bang, khoảng một nửa số người Canada tin rằng đã có quá nhiều người nhập cư đến đất nước này.

Bà Wilkinson nói rằng, các kế hoạch cắt giảm nhập cư có thể gây ra tác động tiêu cực đến nền kinh tế Canada, khi mục tiêu giảm di trú nhập cư mới đã làm chậm tốc độ tăng trưởng dân số diễn ra. Bà nói: “Nếu bạn chỉ nhìn vào các sinh viên quốc tế, họ chi tiêu hàng năm 4 tỷ đô la, đó là tỷ đô với chữ b đứng đầu (billion). Và khi bạn bắt đầu cắt giảm những con số đó xuống một nửa, bạn đang nhìn vào các khoản cắt giảm đối với GDP của chúng ta. Đó là một sự cắt giảm khổng lồ và nó sẽ không được cảm nhận đồng đều ở mọi nơi.”