CANADA TĂNG CƯỜNG XỬ PHẠT VI PHẠM & GIAN LẬN TRONG LĨNH VỰC LAO ĐỘNG TẠM CƯ, CHUYỂN TỪ GIÁO DỤC SANG RĂN ĐE ĐỂ PHÒNG CHỐNG VI PHẠM NHƯ THẾ NÀO

Các doanh nghiệp sử dụng lao động trong chương trình lao động nước ngoài TFW mà vi phạm luật lệ liên quan sẽ phải đối mặt với các khoản xử phạt lớn hơn từ chính phủ.

Nhóm công nhân thúc giục Ottawa có quy định bồi thường cho người lao động trong hệ thống thực thi pháp luật trong lĩnh vực TFW này.

Trong bối cảnh việc sử dụng chương trình lao động nước ngoài tạm thời của Canada đang bị giám sát ngày càng chặt chẽ, tổng số tiền phạt áp đặt lên những người sử dụng lao động bị phát hiện vi phạm các điều khoản của chương trình, đã tăng lên đáng kể.

Tuy nhiên, một số quan sát viên cho rằng vẫn nên cần có những thay đổi trong việc giám sát và thực thi chương trình.

Bà Catherine Connelly là giáo sư về nhân sự và quản lý tại Đại học McMaster ở Hamilton, Ontario, người đã nghiên cứu về chương trình lao động nước ngoài tạm thời. Bà cho biết trước đây chính phủ liên bang dường như áp dụng “cách tiếp cận mang tính giáo dục”, và áp dụng với các khoản phạt thường chỉ dừng lại ở mức hàng trăm, thay vì hàng nghìn đô la.

Bà nói: “Dường như không có quá nhiều sự răn đe trong cách họ tiếp cận việc thực thi các quy định của chương trình”.

Nhưng bà Connelly cho biết, khi nhận thức của công chúng về chương trình trở nên xấu đi, bà nhận thấy một sự thay đổi dần dần và đã tạo thành một “sự chuyển dịch mạnh mẽ” trong năm qua. Bà nói: “Giờ đây, cách tiếp cận dường như thiên về hướng răn đe hơn, và chúng ta thấy các khoản phạt dễ dàng lên tới hàng chục nghìn, nếu không muốn nói là hàng trăm nghìn đô la”.

Trong năm tài chính 2018-19, có 74 công ty phải đối mặt với tổng số tiền phạt là 102.250 đôla. Để so sánh, trong năm tài chính vừa qua, 147 công ty đã phải đối mặt với mức phạt tổng cộng lên đến 4.882.500 đôla.

Bà Connelly tin rằng, số lượng các công ty bị phát hiện vi phạm và bị phạt, có lẽ chỉ là một “phần nhỏ” so với những đơn vị thực sự đã vi phạm quy định. Nhưng bà nói rằng, các khoản phạt lớn có thể thu hút sự chú ý và là sự răn đe cho các công ty đang sử dụng chương trình này.

Bà cho biết: “Họ là những người ngại rủi ro và có chiến lược trong kế hoạch của mình. Vì vậy, một công ty được điều hành tốt sẽ thấy rằng việc không tuân thủ chương trình phức tạp này là một vấn đề nghiêm trọng cần phải tránh”.

Trong khi đó, số lượng người sử dụng lao động nộp đơn đăng ký sử dụng chương trình lao động nước ngoài tạm thời đã giảm trong hai năm qua, theo số liệu gần đây do chính phủ liên bang công bố. Sau khi đạt khoảng 150.000 đơn đăng ký trong năm tài chính 2023-2024, con số này đã giảm xuống còn khoảng 63.000 đơn tính đến thời điểm hiện tại của năm tài chính này.

Số lượng các vụ thanh kiểm tra không tăng, nhưng số tiền phạt tăng cao.

Mặc dù tổng số tiền phạt đã tăng lên, nhưng số lượng các cuộc thanh tra do Bộ Phát triển Nguồn nhân lực và Kỹ năng Canada (ESDC) thực hiện lại giảm xuống.

Tổng số cuộc thanh tra là 1.853 vào năm 2018-2019. Số lượng thanh tra đã tăng lên trong thời kỳ đại dịch, nhưng giảm xuống còn 1.435 vào năm ngoái 2025.

Trả lời các câu hỏi về lý do tại sao tiền phạt tăng trong khi thanh tra lại không tăng, bộ này đã viết trong một email rằng điều này là do “những nỗ lực gần đây nhằm tập trung thanh tra vào các khu vực có nguy cơ không tuân thủ cao”.

Tuyên bố cho biết “người sử dụng lao động hiện phải đối mặt với hậu quả lớn hơn khi vi phạm xảy ra, và tác động của những thay đổi này hiện đang trở nên rõ rệt hơn trong các cuộc thanh tra của chúng tôi”. Bộ cũng nói thêm rằng trong một số trường hợp, hạn mức tiền phạt đã được tăng lên.

‘Hệ thống tiền phạt không hiệu quả’

Ông Syed Hussan, đồng giám đốc điều hành của tổ chức Liên minh Công nhân Di cư vì sự Thay đổi (Migrant Workers Alliance for Change), không tin rằng các khoản phạt đang mang lại nhiều hiệu quả. Ông thừa nhận gần đây đã có một số khoản phạt lớn, nhưng cho biết phân tích của tổ chức gợi ý rằng, đây là những trường hợp “ngoại lệ” vì ESDC vẫn tiếp tục áp dụng nhiều khoản phạt nhỏ hơn.

Ví dụ, vào năm 2025, danh sách những người sử dụng lao động không tuân thủ của bộ cho thấy hơn 100 ví dụ về các khoản phạt có giá trị từ $5.000 trở xuống.

Hussan lo ngại rằng nhiều khoản phạt vẫn chưa được nộp, và không có khoản tiền phạt nào được chuyển cho người lao động.

Ông nói: “Mục đích đã tuyên bố của các cuộc thanh tra này là để tăng cường quyền lợi cho người lao động. Chúng tôi luôn nói rằng cách duy nhất để đảm bảo tăng quyền lợi cho người lao động là nếu người lao động được bồi thường, được công lý, được trả lại hoặc hoàn trả một khoản tiền nào đó… Nếu không có điều đó, hệ thống tiền phạt sẽ không hoạt động hiệu quả”.

Ông lưu ý rằng một số người sử dụng lao động đối mặt với các khoản phạt lớn đã gửi đơn lên Tòa án Liên bang để yêu cầu xem xét tư pháp nhằm cố gắng hủy bỏ khoản phạt.

Nỗ lực phản đối các khoản phạt từ doanh nghiệp vi phạm.

Các vụ kiện tại tòa án này bao gồm các công ty trong ngành chế biến hải sản ở khu vực Atlantic Canada, những đơn vị đã nhận mức phạt cao nhất và cao thứ hai trong chương trình tính đến nay vào năm 2024 và 2025.

Công ty Bolero Shellfish ở Saint-Simon thuộc bang New Brunswick, đã nhận khoản phạt 1 triệu đô la vào năm 2025. Công ty đã nộp đơn xin xem xét tư pháp, lập luận rằng khoản phạt này là không công bằng và làm tổn hại đáng kể đến uy tín của công ty.

Công ty Lebreton & Sons Fisheries ở Grande Anse, cũng thuộc bang New Brunswick, đã nhận khoản phạt 365.750 đôla vào năm 2024. Một quyết định của tòa án vào tháng 12 năm 2025 đã hủy bỏ một phần khoản phạt và chuyển vấn đề trở lại bộ để xem xét thêm. Tòa án đã chỉ giữ nguyên một phần khoản phạt, dưới $9.000, cho các vấn đề liên quan đến tiền lương, các ngày lễ theo quy định và việc lưu giữ hồ sơ tài liệu.

Các công ty khác ở Atlantic Canada nhận các khoản phạt lớn vào năm 2025 bao gồm, Cape John Crabs and Seafoods ở River John, bang New Brunswick, đơn vị nhận mức phạt 257.000 đôla, và bị cấm tham gia chương trình trong 10 năm.

Công ty Canadian Nectar Products ở Montague, thuộc bang P.E.I, nhận mức phạt 212.000 đôla, và bị cấm trong hai năm.