BỨC TRANH DI TRÚ NHẬP CƯ CANADA CHO 2026 SẼ NHƯ THẾ NÀO, VỚI CÁC THAY ĐỔI CĂN BẢN SÂU SẮC TRONG CHÍNH SÁCH DI TRÚ NHẬP CƯ GẦN ĐÂY

Canada chuẩn bị thắt chặt các quy định nhập cư và tiếp nhận ít thường trú nhân, sinh viên và lao động tạm thời hơn vào năm 2026. Những đợt cắt giảm mạnh đang diễn ra, đánh dấu một sự thay đổi lớn đối với quốc gia, vốn đã thúc đẩy mức nhập cư tăng cao trong nhiều năm qua. Được giới thiệu lần đầu vào cuối năm 2024 và cập nhật lại vào tháng 11, các mức trần nhập cư mới, và mục tiêu thấp hơn cho nhập cư mới, cho thấy nổ lực của Canada nhằm kéo giảm tỷ lệ thất nghiệp, giải quyết vấn đề khả năng chi trả nhà ở, và giảm bớt áp lực lên các dịch vụ công như y tế tại Canada.

Mặc dù Canada sẽ tiếp tục cắt giảm số lượng thường trú nhân và tạm trú nhân mới vào năm 2026, các ưu tiên mới cũng có thể tạo lợi thế cho những lao động có tay nghề cao, những ứng viên nói tiếng Pháp, và những người đã có kinh nghiệm làm việc tại Canada.

“Các mức trần và quy định về điều kiện khắt khe hơn này có tác động mạnh mẽ vì chúng đảm bảo rằng những người đến Canada, đặc biệt là sinh viên và người lao động, có vị thế tốt hơn để đóng góp hiệu quả cho nền kinh tế Canada,” ông Mandeep Lidher, một chuyên gia tư vấn nhập cư tại Calgary, chia sẻ với báo CTV News. “Nhìn chung, chính sách nhập cư của Canada đang hướng tới một hệ thống quy mô nhỏ hơn nhưng có chọn lọc hơn, tập trung vào các ứng viên có trình độ, giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động thực tế và sự bền vững lâu dài của các cộng đồng trên toàn quốc.”

Nếu bạn đang có ý định học tập, làm việc hoặc sinh sống tại Canada, đây là những điều bạn cần biết về những thay đổi trong quy định nhập cư của quốc gia này vào năm 2026.

1. Sẽ tiếp nhận thêm it thường trú nhân, còn gọi là người định cư lâu dài, hơn trước.

Trong kế hoạch nhập cư mới nhất được công bố vào ngày 5 tháng 11, Canada đã nêu rõ rằng họ sẽ tiếp tục thực hiện các đợt cắt giảm được giới thiệu lần đầu vào năm 2024.

Mục tiêu năm 2026 là 380.000 thường trú nhân mới, giảm nhẹ so với con số 395.000 được chấp nhận vào năm 2025 và là một sự thay đổi lớn so với năm 2024, khi có hơn 483.000 người được chào đón. Số lượng thường trú nhân mới dự kiến sẽ duy trì ở mức 380.000 cho đến hết năm 2028.

“Điều này có nghĩa là các ứng viên có nền tảng giáo dục và chuyên môn vững chắc hơn sẽ được nhập cảnh vào Canada,” chuyên gia Lidher nói. “Đây là một sự điều chỉnh cấu trúc sau nhiều năm tăng trưởng nóng từ 2021 đến 2024 và báo hiệu một cuộc tái cân bằng lớn của hệ thống nhập cư Canada.”

Thường trú nhân (PR) là những người chưa có quốc tịch Canada, nhưng được phép sinh sống và làm việc tại quốc gia này trong một thời gian dài không giới hạn với các điều kiện pháp lý để gìn giữ. Họ nộp thuế và đủ điều kiện hưởng các dịch vụ như chăm sóc sức khỏe, nhưng khác với công dân, họ không thể bỏ phiếu cho các cuộc bầu cử tại Canada. Các con đường để trở thành thường trú nhân bao gồm bảo lãnh gia đình, diện tị nạn, và nộp đơn theo diện lao động tay nghề.

Kế hoạch nhập cư hiện tại ưu tiên những người nhập cư kinh tế như lao động có tay nghề cao, với mục tiêu tiếp nhận 239.800 người trong các danh mục này vào năm 2026 và 244.700 người trong cả hai năm 2027 và 2028. Những lao động có tay nghề cao được tiếp nhận dựa trên tiềm năng tác động kinh tế và được đánh giá dựa trên các yếu tố như lịch sử làm việc và trình độ học vấn. Để đáp ứng tình trạng thiếu hụt lao động và các ưu tiên của chính phủ, những người có kinh nghiệm trong các lĩnh vực y tế, dịch vụ xã hội, nghề thợ (trade occupations), nông nghiệp, giáo dục và các khối ngành STEM, tức khoa học, công nghệ, kỹ sư và toán học, cũng sẽ được ưu tiên định cư, thông qua hệ thống lựa chọn Express Entry.

“Trong tất cả các thay đổi, quan trọng nhất là việc giảm chỉ tiêu tiếp nhận thường trú nhân,” theo ông Al Parsai, chuyên gia tư vấn nhập cư tại Toronto, và là giáo sư thỉnh giảng tại Đại học Queen’s, nói với báo CTV News. “Hệ thống đang trở nên cạnh tranh và có tính chọn lọc cao hơn.”

2. Áp mức trần đối với lao động tạm thời TFW vào Canada.

Là một phần của quá trình cắt giảm nhập cư, Canada đã thông báo rằng họ muốn giảm số lượng tạm trú nhân xuống mức dưới 5% tổng dân số vào cuối năm 2027. Chỉ có 230.000 lao động tạm thời mới được tiếp nhận vào năm 2026, giảm đáng kể so với mục tiêu 367.750 người vào năm 2025. Mục tiêu cho lao động tạm thời mới sau đó sẽ giảm nhẹ xuống còn 220.000 vào năm 2026 và 2027.

“Ottawa đã chuyển từ tăng trưởng sang kiểm soát, tập trung vào tính bền vững, sự chính trực và sự phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động,” ông Lidher cho biết. “Trước đây, luồng người nhập cư tạm thời chỉ chịu sự điều tiết ở mức tối thiểu.”

Vào năm 2024, Canada cũng đã tạo ra các mức trần mới cho các chủ lao động, làm giảm số lượng lao động nước ngoài tạm thời lương thấp mà họ có thể thuê. Theo dữ liệu mới nhất từ Cơ quan Thống kê Canada, quốc gia này hiện có hơn ba triệu tạm trú nhân.

3. Cắt giảm mạnh hạn ngạch sinh viên quốc tế, tức Du học sinh vào Canada.

Ottawa gần đây đã thông báo rằng họ đang cắt giảm hơn một nửa số lượng sinh viên quốc tế được tiếp nhận. Canada có kế hoạch chỉ cấp 155.000 thị thực sinh viên mới vào năm 2026 và 150.000 vào cả năm 2027 và 2028. Con số này giảm đáng kể so với các mức trần trước đó là 360.000 vào năm 2024 và 437.000 vào năm 2025. Số lượng sinh viên quốc tế mới nhập cảnh từng đạt đỉnh ở mức hơn 650.000 vào năm 2023.

Các sinh viên quốc tế mới cũng cần chứng minh rằng họ có đủ tiền để sinh sống tại Canada bằng cách cung cấp các tài liệu như sao kê ngân hàng. Vào ngày 1 tháng 9 năm 2025, số tiền tối thiểu yêu cầu đã tăng thêm hơn 2.000 đôla lên tổng cộng 22.895 đôla mỗi năm, cho các ứng viên độc thân. Số tiền đó tăng thêm khoảng 6.000 đôla mỗi năm, cho mỗi thành viên gia đình đi cùng người du học sinh đó.

4. Chú trọng vào kinh nghiệm tại Canada trong xét định cư.

Trong kế hoạch giảm quy mô tạm trú nhân, bộ nhập cư Canada cho biết họ đang ưu tiên các đơn đăng ký thường trú từ những người đã có kinh nghiệm tại quốc gia này. Để đạt được mục tiêu đó, họ sẽ đẩy nhanh việc chuyển đổi cho tối đa 33.000 lao động tạm thời sang thường trú nhân vào năm 2026 và 2027. Bằng cách tập trung vào các ứng viên có kinh nghiệm tại Canada, Ottawa cho biết họ có thể giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động mà không gây thêm áp lực lên các dịch vụ công.

“Canada đang chuyển dịch từ mở rộng sang chọn lọc, số lượng tiếp nhận vẫn lớn, nhưng các tiêu chí và cơ cấu đang thay đổi,” ông Parsai nói thêm. “Các ứng viên giờ đây phải chứng minh được kinh nghiệm tại Canada, năng lực ngôn ngữ và khả năng thích nghi.”

5. Quy định khắt khe hơn đối với các thành viên gia đình được đi theo người tạm trú nhân, hoặc được bảo lãnh đoàn tụ.

Canada đang cắt giảm số lượng người nhập cư mới được tiếp nhận theo diện đoàn tụ gia đình, xuống còn 84.000 người vào năm 2026, giảm khoảng 4.000 người so với các kế hoạch trước đó. Mục tiêu này giảm nhẹ xuống còn 81.000 người vào cả năm 2027 và 2028.

Vào đầu năm 2025, Canada cũng bắt đầu hạn chế điều kiện cấp giấy phép làm việc (work permit) cho các thành viên gia đình của sinh viên quốc tế và lao động nước ngoài tạm thời.

Trước đây, giấy phép làm việc mở (open work permit) có sẵn cho vợ/chồng hoặc đối tác chung sống của sinh viên quốc tế, cũng như vợ/chồng, đối tác chung sống và con cái phụ thuộc của lao động nước ngoài.

Theo các quy định mới khắt khe hơn, giấy phép làm việc chỉ dành cho vợ/chồng của sinh viên quốc tế đang theo học chương trình tiến sĩ, chương trình thạc sĩ kéo dài từ 16 tháng trở lên, hoặc một số chương trình chuyên nghiệp chọn lọc như điều dưỡng, dược, luật hoặc kỹ thuật.

Giấy phép làm việc hiện cũng chỉ dành cho vợ/chồng của lao động nước ngoài đang làm việc ở các vị trí quản lý hoặc các vai trò thường yêu cầu bằng đại học, chẳng hạn như cố vấn tài chính hoặc kỹ sư phần mềm. Các lĩnh vực khác đang đối mặt với tình trạng thiếu lao động hoặc liên quan đến các ưu tiên của chính phủ, như xây dựng, y tế và giáo dục, cũng có thể đủ điều kiện. Người lao động phải còn ít nhất 16 tháng hiệu lực trên giấy phép của mình tại thời điểm vợ/chồng nộp đơn. Con cái phụ thuộc của lao động nước ngoài đã không còn đủ điều kiện được cấp giấy phép làm việc theo luật mới.

6. Tăng cường nhập cư cộng đồng Pháp ngữ.

Trong khi Canada cắt giảm số lượng nhập cư tổng thể, họ muốn một tỷ lệ lớn hơn những người mới đến thành thạo tiếng Pháp. Mục tiêu năm 2026 cho các thường trú nhân Pháp ngữ mới là 9%, tăng từ 8,5% vào năm 2025. Mục tiêu này tăng lên 9,5% vào năm 2027 và 10,5% vào năm 2028.

7. Quy định và mục tiêu cho người tị nạn đã chặt chẽ hơn.

Mục tiêu cho người tị nạn, những người được bảo hộ và những người được tiếp nhận vì lý do nhân đạo được ấn định là 56.200 người vào năm 2026, giảm gần 12.000 người so với mục tiêu trước đó. Con số đó dự kiến sẽ giảm tiếp xuống còn 54.300 vào năm 2027 và duy trì ở mức đó vào năm 2028.

Canada cũng đang đề xuất các quy định mới khiến các yêu cầu xin tị nạn trở nên không đủ điều kiện nếu chúng được nộp sau hơn một năm kể từ khi đến Canada hoặc hơn 14 ngày sau khi vượt biên giới đường bộ từ Mỹ. Các quy định mới là một phần của Dự luật C-2, hay còn gọi là Đạo luật Biên giới Vững mạnh (Strong Borders Act). Mặc dù chưa được thông qua, Dự luật C-2 cũng có thể trao quyền cho các cơ quan chức năng ngay lập tức hủy bỏ các giấy tờ và đơn đăng ký nhập cư.

“Chúng ta đang thấy sự sụt giảm mạnh mẽ đối với những người tị nạn do chính phủ hỗ trợ,” ông Fen Hampson, Giáo sư các vấn đề quốc tế tại Đại học Carleton, gần đây đã nói với báo CTV News. “Đây là những người tị nạn thuộc cộng đồng queer, người tị nạn từ các vùng chiến sự, người tị nạn ở các quốc gia thứ ba mà Canada có nghĩa vụ với UNHCR để đưa họ đến Canada, và những con số đó đã bị loại bỏ.”