BỘ TRƯỞNG DI TRÚ CANADA MUỐN CÓ PHƯƠNG PHÁP THEO DÕI LƯỢNG NGƯỜI TẠM TRÚ NHÂN RỜI ĐI MỘT CÁCH HIỆU QUẢ, CHI TIẾT THẾ NÀO?

Bộ trưởng Di trú Canada muốn bộ phận chuyên trách theo dõi việc xuất cảnh của cư dân tạm thời tại Canada. Bộ trưởng Di trú, bà Lena Diab, cho biết bà muốn bộ của mình có khả năng theo dõi số lượng người sở hữu thị thực tạm thời đang rời khỏi đất nước.

Bộ Di trú xác nhận có gần 1,9 triệu thị thực tạm thời, bao gồm giấy phép lao động và học tập, sẽ hết hạn trong năm nay. Năm ngoái, con số này là hơn 2,1 triệu.

Bà Bộ trưởng cho biết Cơ quan Hải quan Biên giới Canada (CBSA) và Bộ Di trú, Tị nạn và Nhập tịch Canada (IRCC), có thể theo dõi một số thông tin về các cá nhân và các nhóm người cụ thể, nhưng hiện chưa có phương pháp đơn giản nào để theo dõi có bao nhiêu cư dân tạm thời thực sự rời khỏi Canada một cách hiệu quả.

Bà Bộ trưởng muốn thay đổi điều đó với sự hỗ trợ của các công cụ kỹ thuật số. “Có nhiều quốc gia trên thế giới đã thực hiện việc theo dõi này. Và tôi tin rằng chúng ta cũng cần phải làm như vậy,” bộ trưởng phát biểu trong một cuộc phỏng vấn điện thoại với báo chí gần đây. “Trước đây chúng ta có khả năng làm việc này không? Không. Chúng ta có nên làm không? Tôi nghĩ là có, và đó là điều mà bạn sẽ thấy chúng tôi đang nỗ lực thực hiện.”

Những thách thức trong việc theo dõi này là gì?

Ông Aaron McCrorie, Phó Chủ tịch phụ trách tình báo và thực thi của CBSA, đã phát biểu tại một buổi điều trần của ủy ban Hạ viện vào ngày 21 tháng 10 rằng, cơ quan này có thể theo dõi người rời khỏi Canada thông qua phương thức vận chuyển, ngày sinh và các giấy tờ thông hành họ sử dụng.

Tuy nhiên, ông cho biết CBSA hiện chưa có khả năng xác định liệu một người rời đi có phải vì thị thực đã hết hạn hay không, theo mục tiêu của chương trình theo dõi. Ông McCrorie nói với ủy ban rằng họ có thể kiểm tra thủ công từng trường hợp, nhưng mô tả quá trình này là “rất tốn nhân lực.”

Cư dân tạm thời cũng góp phần làm tăng đáng kể số lượng đơn xin tị nạn vào năm 2024. Phản hồi cho câu hỏi bằng văn bản từ bà Michelle Rempel Garner, người phát ngôn về di trú của Đảng Bảo thủ, cho thấy hơn 112.000 người có thị thực cư trú tạm thời và gần 22.000 người có giấy phép du học đã nộp đơn xin tị nạn vào năm 2024.

Canada chỉ phê duyệt 14% số đơn tị nạn từ những người có thị thực cư trú tạm thời, và 20% từ những người có thị thực du học. Để so sánh, vào năm 2020, chỉ có khoảng 6.600 cư dân tạm thời và 1.100 du học sinh nộp đơn tị nạn, và đáng chú ý là, hầu hết các đơn này đều được chấp thuận.

Khôi phục lòng tin của công chúng là mục tiêu của chương trình?

Bộ trưởng Di trú Canada cho biết, dự luật an ninh biên giới C-12 của chính phủ Canada, hiện đang được trình lên Thượng viện, nhằm ngăn chặn việc mọi người nộp đơn xin tị nạn chỉ để kéo dài thời gian ở lại Canada. Luật này quy định các đơn xin tị nạn sẽ không được chuyển đến Hội đồng Di trú và Tị nạn, nếu người nộp đơn đã ở trong nước hơn một năm tính đến ngày 24 tháng 6 năm 2020.

“Nhiều người trong vài năm qua có lẽ đã được tư vấn rằng lựa chọn cuối cùng là nộp đơn tị nạn. Nếu họ không biết rõ, họ sẽ nghe theo lời khuyên tốt nhất mà họ có, đúng không? Và tôi hiểu điều đó,” Bộ trưởng nói rõ. “Chúng tôi bắt đầu thực hiện sự rõ ràng, minh bạch và cho mọi người biết chính xác những gì chúng tôi kỳ vọng ở họ, cũng như những gì hệ thống di trú Canada có thể và không thể đáp ứng.”

Bộ trưởng cho biết tất cả những điều này là một phần trong nỗ lực của Ottawa, nhằm khôi phục lòng tin của công chúng vào hệ thống di trú sau khi số lượng cư dân thường trú và tạm thời được tiếp nhận hàng năm tăng vọt. Con số này đã đạt đỉnh với mục tiêu tiếp nhận 485.000 thường trú nhân vào năm 2024.

Nhu cầu Hiện đại hóa hệ thống là bức thiết?

Bà Bộ trưởng đã chia sẻ với báo chí rằng, bộ Di trú Canada hiện đang thử nghiệm một số dịch vụ di trú trực tuyến mới, bao gồm gia hạn hộ chiếu với số lượng hạn chế và cung cấp thị thực kỹ thuật số cho một số du khách quốc tế.

“Chúng tôi cần hiện đại hóa hệ thống của chúng ta, vì nó đã quá cũ… Đây là một công việc khổng lồ và sẽ mất một chút thời gian. Chúng tôi không muốn tiến hành quá nhanh vì nếu có sai sót, đó sẽ là một vấn đề lớn cho ngành di trú,”

Dưới đây là 1 số hành động ban đầu đang thực thi.

• Gia hạn hộ chiếu trực tuyến: Bắt đầu thử nghiệm từ tháng 12 năm 2024 và hiện mở cho tối đa 1.000 hồ sơ mỗi ngày.

• Thị thực kỹ thuật số: Bắt đầu thử nghiệm vào ngày 27 tháng 11 năm 2025, áp dụng cho một “nhóm nhỏ” du khách Maroc. IRCC đang đánh giá mức độ hiệu quả của thị thực kỹ thuật số đối với hành khách và các hãng hàng không.